Enflasyon Nedir ve Örnekleri: Enflasyonu Tam Öğrenin İstedik!

Enflasyon Nedir? Enflasyon Türleri Nelerdir ve Örnekleri

Ekonomide enflasyon nedir? Enflasyon, halk tarafından pek anlaşılamayan bir finansal olay. Ama enflasyon herkesin yaşantısına etki eden ve herkesin öğrenmesi gereken bir tanım. Enflasyonun ne demek olduğunu da en iyi kısa ve bol içerikle öğreneceğinizi düşündük. Enflasyon nedir, ne demek, enflasyon örnekleri, enflasyon türleri ve çeşitleri nelerdir, ekonomiye enflasyonun etkileri nelerdir, enflasyon oranı nedir, enflasyon nasıl hesaplanır, ılımlı enflasyon nedir, enflasyon neden artar, dört nala enflasyon nedir, yüksek enflasyon nedir ve etkileri nelerdir, hiperenflasyon nedir, enflasyon nasıl meydana gelir, enflasyon oranı neden artar, talep, yapısal ve maliyet enflasyonu nedir, enflasyon artarsa ne olur gibi pek çok temel sorunun cevaplarını rahatlıkla bulabileceğiniz bir yazıyla karşınızdayız..

Forex piyasasının aydınlatan yüzü Hosgelir.com bu sefer de enflasyon ile karşınızda..

et5yy6u6u77
Enflasyon Nedir? Çeşitleri Nelerdir? Ekonomiye Nasıl Etki Eder? BOL ÖRNEKLER VE ANLAŞILIR AÇIKLAMALAR

Kısaca enflasyonu anlatmak istedik, fakat tam olarak da anlamanız gerektiğini düşünüyoruz. Bundan dolayı da ortaya şu çeşit garip bir metin çıktı;

1.. Enflasyon Nedir?

Hayat pahalanırken elinizdeki paranın hep aynı kalmasıdır. Alabilecekleriniz git gide azalır. (“Hayat pahalı” derken hep Yunus Emre dizisindeki bir Mecnun sahnesi aklıma gelir. Tabi bunu kastetmediği aşikar..)

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Piyasadaki malların ve hizmetlerin fiyatlarının artması enflasyondur. Örneğin bir tane kavunu geçen sen 10 liraya alabilirken, şuanda 12 liraya alabiliyor olmanızdır. Burada vurgulanması gereken şey kavunun fiyatının artması değil, elinizdeki paranın değer kaybettiğidir. Elinizde “10 tane 1 liraya” geçen sene bir kavun alabiliyorken, bu sene “12 tane 1 liraya” bir kavun alabiliyorsunuz. Yani elinizdeki 1 liraların alım gücü azalmıştır. Yani elinizdeki 1 liralar geçen sene olduğu kadar değerli değildir.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Paranızın alım gücünün düşmesine enflasyon denir. “Paranın pul olması” deyiminin karşılığıdır.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Hayat içerisinde edinebileceğiniz mal, mülk, eşya ya da hizmetlerin fiyatları yükselirken, elinizdeki paranın satın alma gücünde düşüş olması enflasyonu anlatır.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Sadece belli bir malın ya da hizmetin fiyatının tek başına artması değil, fiyatların genel düzeyinin sürekli artış göstermesi enflasyonu işaret eder. Burada belirli bir ürün grubu kastedilmez. Hayat içerisindeki genel fiyatların artmasından bahsedilir. Marketten aldığınız yağdan, Ankara’ya gideceğiniz otobüs fiyatına kadar artışlar.. Elinize geçen para ise buna nazaran çok daha az artmıştır.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Fiyatlar genel seviyesinin sürekli olarak artmasıdır. Aldığınız soğanın, turşunun, baklavanın, meyve suyunun, çikolatanın, otel rezervasyonunun, uçak biletinin ve aklınıza gelebilecek her şeyin fiyatlarındaki sürekli genel artışı ifade eder. Bir önceki yılın ya da bir önceki ayın aynı döneminde alabildiğiniz mal ve hizmeti, şuanda aynı ücret karşılığında alamazsınız, daha yüksek bedel ödemek zorunda kalırsınız. Bu enflasyondur.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?:  Enflasyon, bir dondurmaya geçen sene 6 lira verirken, aynı dondurmaya bu sene 8 lira vermektir. Bir dondurma alırken, dondurma aynı dondurma olmasına rağmen fiyatı neden artar? Ya maliyeti artmıştır, ya da dondurmaya talep artmıştır. Yani sütün ya da şekerin fiyatı artarsa, dondurmanın fiyatının artması normaldir. Çünkü üretim maliyeti artmıştır. Talep artışında ise, mal ve hizmetlere olan talebin üretimden fazla olması söz konusudur. Üretim miktarı sınırlıyken, ürüne gelen taleplerde artış olursa ürünün fiyatının artması da kaçınılmazdır. Madem herkese yetecek kadar üretemiyoruz, sadece parası olan alsın der ve fiyatlar artışı yoluna gider..

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarındaki sürekli artıştır. Mal ve hizmet fiyatlarındaki tek bir defalık artış enflasyon anlamını taşımaz. Ya da tek bir mal ya da tek bir hizmetteki fiyat artışı da enflasyon anlamına gelmez. Genel yaşamı etkileyen neredeyse tüm mal ve hizmetlerde sürekli bir artış olmasıdır.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Enflasyon, bir ülkenin ya ulusal bir düzenin ekonomisindeki hizmet ve mal fiyatlarının sürekli ve de hissedilir derecede artış göstermesini ifade eder. Bir A ülkesindesiniz, ve almak istediğiniz araba, konut, diğer bir araç ya da deniz aracı ya da herhangi bir şey 3-5 yıl öncesine göre daha pahalıysa bunun nedeni enflasyondur. Geçen sene 300.000 lira olan ev fiyatlarının bu sene 350.000 lira olmasının başlıca nedeni enflasyondur. Tabi başka nedenler de olabilir.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Bir öğrenci yurdunda size verilen fişin değeri çok az artarken, fiş ile alabileceğiniz yemek ya da yiyecek-içeceklerin fiyatı hızlı yükseliyor ve de geçen seneye göre daha az ürün alabiliyorsanız bunun başlıca nedeni enflasyondur. Ya da yönetimsel hamlelerdir.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

Enflasyon Nedir?: Aynı marka çantayı geçen sene siz 700 liraya alırken bu sene arkadaşınız 1000 liraya alabiliyorsa bu enflasyon kaynaklıdır. Tabi diğer mal ve hizmetlerde de artışların olduğunu farz ediyoruz. Yalnızca bu çantada meydana gelen fiyat artışı, ya da tüm diğer mal ve hizmetlerde meydana gelen tek seferlik fiyat artışı enflasyon değildir. Enflasyon kavramı için fiyatların genel düzeyde sürekli bir artış göstermesi gerekmektedir.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

 

2.. Enflasyon Oranı Nedir?

Aylık, yıllık veya değişik zaman tarihlerine uyarlanmış, enflasyon düzeyini veren orana enflasyon oranı denmekte. Aşağıda enflasyon oranı ile ilgili örnekleri de bulabilirsiniz.

Enflasyon oranları, merkez bankalarının para politikalarında izleyecekleri yolları ve atacakları adımları doğrudan etkileyebileceğinden, döviz kurları üzerinde de epeyce etkilidir. Bunun nedeni enflasyon oranının, merkez bankalarının faiz oranları üzerindeki yapacağı değişikliklere doğrudan etki etmesidir. Merkez bankaları enflasyon oranlarına bakarak faiz oranları ile ilgili değişiklikler yaparlar. Örneğin, enflasyon oranlarının, merkez bankalarının hedeflerinden daha yukarıda kalması durumunda faizlerde artış beklentisi daha olasıdır. Enflasyon oranları, merkez bankalarının hedeflerinin altında kalması durumunda ise faizlerde düşüş beklentisi daha ön plana çıkar.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

3.. Enflasyon Örnekleri

Örneğin aylık enflasyon oranının yüzde 1,5 olması, o ay içinde fiyatlar genel seviyesinin bir önceki aya göre %1,5 oranında arttığını söyler.

Enflasyon Örnek: Örneğin yıllık enflasyon oranı yüzde 40 ise, fiyatlar bir önceki yıla göre %40 artmıştır, geçen sene 300.000 liraya aldığınız bir ev, bu sene 420.000 liraya denk gelecektir.

Enflasyon Örnek: Örneğin geçen sene 10.000 liraya aldığınız bir hizmeti bu sene 12.000 liraya alıyorsanız, yıllık enflasyon oranı yüzde 20 olabilir. Güzel örnek.

Enflasyon Örnek: Örneğin geçen sene 100.000 liraya aldığınız bir aracı bu seneki fiyatı 130.000 lira ise, yıllık enflasyon oranı yüzde 30 olabilir.

Enflasyon Örnek: Örneğin aylık enflasyon oranı yüzde 2 ise, o ay içerisindeki fiyatlar genel seviyesinin, önceki aya göre yüzde iki oranında arttığını gösterir. 10 liralık bir ürün, 10 lira 20 kuruş olacaktır.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

4.. Enflasyonun Artması Nedir?

Enflasyonun artması, bir malın ya da hizmetin fiyatında, bir önceki döneme göre daha yüksek oranda artış olmasıdır. Yani enflasyonun artması demek, zaten bir enflasyon vardı ve bu enflasyon yükseldi manasına gelir. Zaten bir enflasyon varsa (eğer pozitif enflasyonsa), önceki döneme göre fiyatların artacağı beklenir. “Önceki dönemde enflasyon oranı şuydu, bu dönem enflasyon oranı daha fazla” diye düşünen bir enflasyon hesaplayıcısı, enflasyon oranlarının önceki döneme göre arttığından bahseder.

Enflasyonun artması nedir?: Örneğin 2019 yılında 10.000 lira olan bir ürün, yıllık %10 enflasyon oranından dolayı 2020 yılında fiyatı 11.000 liraya gelecektir. Normalde yüzde 10 enflasyon devam etseydi, 2021 yılında 12.100 lira civarına gelecekti fiyatı. Ancak ilgili varlığın fiyatı 2021 yılında 13.000 lira oluyorsa, enflasyonun arttığından bahsedebiliriz.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

5.. Enflasyonun Düşmesi Nedir?

Enflasyonun düşmesi; mallardaki ya da hizmetlerdeki fiyatların düşmesi, insanların alım gücünün artması, gelirlerinin yükselmesi demek değildir! Aslında enflasyon düşmesi; fiyatların daha az artması, insanların alım güçlerinin daha az azalması ve de böylelikle istikrar ve refah demektir. Yani enflasyon vardır, sadece seviyesi değişir. Gerektiğinde pozitif ya da negatif olarak sınıflandırılabilir.

Enflasyonun Düşmesi Nedir?: Enflasyonun düşmesi ürün fiyatlarındaki düşüş anlamına gelmez. Örneğin 2019 yılında 10.000 lira olan bir ürün, yıllık yüzde 10 enflasyon oranından dolayı 2020 yılında fiyatı 11.000 liraya gelecektir. Eğer enflasyon düştüyse, bu malın fiyatının 11.000 liradan daha düşük olacağı anlamına gelmez. Bu örnekte, enflasyonun düşmesi demek, yüzde 10’dan daha düşük seviyelerde enflasyon olacak anlamını taşır. Yani, bir enflasyon olacak ama yüzde 10’dan daha düşük olacak.. 2021 yılında 12.100 lira olması beklenen bu ürünün fiyatının, 12.100 liradan daha düşük, ama 11.000 liradan da daha yüksek olacağı manasına gelir. Enflasyon seviyeleri negatiflere düşerse belki o zaman ilgili ürünün fiyatı 11.000 liradan daha aşağıya inebilir.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

6.. Bir Ekonomi İçin Enflasyon Neden Kötüdür?

Bir ekonomi için enflasyonun pek çok iç karartıcı ve olumsuz etkisi bulunmaktadır.

Yüksek enflasyon paranın satın alma gücünü azaltacaktır. Cebinizdeki parayla satın alabildikleriniz git gide azalır. Ayrıca yüksek enflasyon, ulusal paranıza olan güveni de azaltacaktır. Paranın exchange ve değer biriktirme işlevi ortadan kalkar. Döviz ve gayri menkul yatırımları artar. Ayrıca enflasyon belirsizliğe de neden olur.

Yüksek enflasyon, kişilerin uzun vadede plan yapamamasına, önünü görememesine neden olacaktır. Fiyatları takip etmek zorlaşır, ev hanesi giderleri doğru hesaplanamamaya başlar, belirsizlik derinleşir. Fiyatları beğenmeyen tüketiciler harcama yapmazken, ürünleri alınmayan üreticiler ise yeni yatırımlar yapma konusunda isteksiz olur. Bu da üretimi durma noktasına doğru sürükler. Ekonomik büyüme derinden etkilenmeye başlar.

Yüksek enflasyon nedeniyle, gelir düzeyi sabit ya da orta/düşük olan kesimin alım gücü giderek azalacaktır. O sık duyduğunuz cümle karşınıza gelecektir “Zenginler daha zengin, fakirler daha fakir olacak.”.. Ve ortaya “orta kesimin yok olması” diye bir kavram çıkacaktır.

Bundan dolayı bir ülkede enflasyonun düşük ve istikrarlı olması istenir.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

7.. Çekirdek Enflasyon Nedir?

Enflasyonun bir de çekirdek enflasyon boyutu vardır. Çekirdek enflasyon, ürün ve hizmet fiyatlarında görülen tüm geçici etkilerin çıkarılmasının ardından fiyatların genel düzeylerindeki artışları anlatır. Çekirdek enflasyon, enflasyonun saflaştırılmış, tüm geçici etkilerden arındırılmış hali denebilir. Gıda ve enerji gibi kontrol dışı olarak nitelendirilen ve dışarıdan gelen etkilerle volatil bir görünüm sergileyen kalemlerin devre dışı bırakıldığı enflasyon göstergesine çekirdek enflasyon adı verilir.

Türkiye’de, çekirdek enflasyon genelde TÜFE göstergeleri kullanılarak ölçülür.

Dışsal olan etkilere daha açık halde bulunan ve geçici nitelikte olabilen enerji, temel gıda maddelerinin fiyatları ve çeşitli vergiler çekirdek enflasyon hesaplanırken genelde dışlanan başlıca unsurlardır.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

8.. Enflasyon Nasıl Hesaplanır?

Enflasyon hesabı biraz zordur. Bundan dolayı resmi istatistik kurumları, temsili nitelikte bazı mallardan oluşturulan sepetlerin yardımıyla enflasyon hesaplamalarını gerçekleştirir.

Enflasyon hesaplanırken, ülkenin genelini temsil eden hane halkı harcamaları esas alınmaktadır. Buna dayalı bir sepet oluşturulur. Sepetteki ürünler harcama içerisindeki paylarına göre ağırlıklandırılır. Bu yolla hesaplanan tüketici fiyat endeksi, yıllık yüzde değişimi senelik enflasyonu göstermektedir.

Mesela enflasyon oranı %10 ise, geçen sene sepetteki ürünler için 150 lira verdiyseniz, bu sene aynı ürünler için yüzde 10 artışla (15 lira artış) 165 lira ödersiniz.

Bu hesaplamaları hafif derinleştirecek olursak, enflasyon hesaplamalarındaki endeksler genel olarak iki farklı formül üzerinden hesaplanır.

  • Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE – CPI): Hizmetler ile tüketim mallarına dair yapılan hesaplamalarda kullanılan formüldür. Hesaplanan değişim, tüketicinin perspektifine uygun yorumlanır.
  • Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE – PPI): Ülkedeki üretilen mal ve hizmetlere yönelik oluşturulan endeksin değişimlerini gösterir. Hesaplanan değişim, üreticinin perspektifinden bakılarak yorumlanır.
wr3r4t4t4t4t
İnflation

9.. Enflasyon Türleri Nelerdir?

Enflasyondan bahsederken enflasyon çeşitleri ve bunların da alt türleri olduğunu akılda tutmak gerekir. Başlıca enflasyon türlerini şu şekilde tanımlayabiliriz;

Nedenlerine Göre Enflasyon Türleri:

  • Talep Enflasyonu: Toplam talebin arzı aşması ve bunun sonucunda sürekliliğe binmiş şekilde fiyatların yükselmesine sebebiyet vermesi talep enflasyonunu meydana getirir.
  • Maliyet Enflasyonu: Ürünü üretirken kullanılan malzemelerin maliyetinin artması, bunu takip eden talep artışı maliyet enflasyonunu meydana getirir. Bunlar olurken, firmalar kar düzeylerini de arttırmak isterse, hammaddelerdeki fiyatlar sabit kalsa ya da hafif yükselse dahi firmalar son ürünün fiyatını olağandan fazla yükselterek maliyet enflasyonuna sebebiyet verebilirler.
  • Yapısal Enflasyon: Gelişmekte olan ülkelerin piyasalarında eksik rekabet hakim olabilir. Burada işlev gören firmaların kar marjlarının yüksek olması ya da bundan bağımsız olarak arzın talebe cevap vermekte gecikmesi gibi değişik durumlar yapısal enflasyonu meydana getirir.

Fiyatlardaki Artış Oranlarına Göre Enflasyon Türleri:

  • Ilımlı Enflasyon: Sürünen enflasyon olarak da geçer. Fiyatlardaki artışlar çok düşük seviyelerde kalır ve enflasyon beklentilerinin gerçekleşmediği ya da çok altında kaldığı enflasyon süreçlerine ılımlı enflasyon (sürünen enflasyon) denir.
  • Yüksek Enflasyon: Dört nala enflasyon olarak da geçer. Yüksek ya da dört nala enflasyon, ürün ve hizmet alımında ciddi düşüşlere yol açan ve paranın değerinin oldukça azaldığı, ekonomiyi zarara uğratan, piyasaların işleyişini bozan, gelecek hakkında belirsizlik yaratan ve paranın değeri ile tasarruf aracı olma özelliklerini düşüren enflasyon çeşididir. Ürün ve hizmetlerdeki aylık fiyat artışları %15’ e kadar çıkabilir. Ülkedeki üretim bozulmaya ve kalitesizleşmeye başlar.
  • HiperEnflasyon: Paranın bütün fonksiyonlarını kaybettiği, yıllık bazda %1000’i aşan ya da aylık bazda %50’leri aşan çok yüksek oranlı enflasyon tipine hiper enflasyon denir. Piyasa işlemlerinin ulusal parayla değil, döviz üzerinden yapılmasıyla sonuçlanır ve ulusal para biriminin çöküşe uğraması muhtemeldir. Hiperenflasyonun etkilediği ülkeler bazen yeni para birimine geçmek zorunda kalabilir.

WRET5Y5Y5Y

10.. Enflasyonun Etkileri Nelerdir?

Enflasyonun yükselmesinin nedeni genelde hem ulusal hem de uluslararası dinamiklerin değişkenliğindendir. Ancak talep artışına üretimin yetersiz kalması ya da hammaddelerin fiyatlarındaki maliyet artışları da enflasyona neden olan temel iki sebeptir.

Peki enflasyonun etkileri nelerdir? Bunu “Bir ekonomi için enflasyon neden kötüdür?” başlığı altında da açıklamıştık.

Yüksek enflasyon, ülkede geçici ya da kalıcı nitelikte pek çok olumsuz sonuca neden olabilir. Bunların başında alım gücü yetersizliği, orta sınıfın azalmasıyla gelir dağılımında adaletsizliğin artış göstermesi, borçlanma maliyetlerinde yükseliş ya da faizlerde artışlar, para biriminin tasarruf ya da değer özelliklerini kaybetmesi, gelecek belirsizliği, önünü görememe, git gide kalitesizleşen ve sonunda durma aşamasına yaklaşan üretim sektörü gibi pek çok etkisi bulunmaktadır.

wr3r4t4t4t4t
İnflation

11.. Enflasyonla İlgili Bazı Kavramlar

Stagflasyon Nedir?        

Enflasyon, işsizlik ve ekonomik durgunluğun birlikte görülmesi stagflasyon olarak yorumlanır. Stagflasyon ile ilgili Prof. Dr. Özgür Demirtaş Hoca’nın pek değerli bir tweeti vardır.

Dezenflasyon Nedir?   

Fiyat artış hızındaki azalmalara dezenflasyon adı verilir. Enflasyon oranındaki yükselişin azaldığı durumlarda sıkça görülür. %30, %40’lardaki enflasyon oranlarının %10’lara düştüğü dönemler dezenflasyon dönemi olarak adlandırılabilir. Dezenflasyon, deflasyonla sık karıştırılan bir terimdir. Benzerdirler. Deflasyon, fiyatların genel düzeyinde sürekli bir düşüş durumunu anlatır.

Hiperenflasyon Nedir?

Enflasyon türleri başlığı altında hiperenflasyona açıklama getirmiştik.

Varlık Enflasyonu Nedir? 

Hisse senedi, altın, konut, araba tarzındaki varlık fiyatlarındaki artışa varlık enflasyonu ismi takılmıştır.

TÜFE Nedir?

Tüketici fiyatları endeksi’nin kısaltılmış halidir. Hane halkındaki tüketim istatistiklerini aydınlatan terimdir. Hane halklarının tüketimine yönelik mal ve hizmet fiyatlarında zaman içerisinde ne kadar değişim meydana geldiğini anlatır. Bu hesaplamalar genelde TUİK tarafından yapılır. TUİK, 12 ana grup ve 43 alt grup bazında harcamalar kullanarak bu hesaplamaları gerçekleştirir.

ÜFE Nedir?

Bir baz değer üzerinden, yurt içinde üretimi yapılan ve yurt içine satışa sunulan (yerli malı) ürünlerin üretici fiyatlarının zamana oranla değişimlerinin ölçüldüğü endekstir. Üretici fiyat endeksi’nin kısaltılmış ismidir.

Enflasyon nedir, ne demektir, enflasyon örnekleri, enflasyon türleri ve çeşitleri nelerdir, ekonomiye enflasyonun etkileri nelerdir, enflasyon oranı ne demek, enflasyon hesaplaması nasıl yapılır, ılımlı enflasyon nedir, ülkede enflasyon neden artar, dört nala enflasyon nedir, yüksek enflasyon nedir ve etkileri nelerdir, hiperenflasyon nedir, enflasyon nasıl meydana gelir, enflasyon oranı neden artar, talep, yapısal ve maliyet enflasyonu nedir, enflasyon artarsa ne olur gibi karanlık enflasyon sorularını aydınlatan bir makale ile karşınızdaydık.

Ben yazarken yanlış bilgi vermeyeyim diye biraz uğraştım ancak büyük keyif aldım..

Umarım size de faydalı olmuştur ve keyif almışsınızdır.

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..

Sağlıcakla efendim..

Yorum yapın