Enflasyon Oranı Nedir? Hesaplama Nasıl Yapılır? Türkiye Enflasyon Oranı

Enflasyon Oranı Nedir? Nasıl Hesaplanır? Türkiye’de Enflasyon Oranı 2022

Enflasyon, son dönemde ekonominin ve ülke gündeminin zirvesinde. Peki, bu bahsedilen enflasyon oranı nedir? Ya da enflasyon oranı ne demek? Hatta bu işin köküne indiğimizde enflasyon nedir, biliyor muyuz? TÜİK enflasyon oranı hesaplama nasıl yapılır?

wrrt4t5t5y5yy5y
Enflasyon Oranı Ne Demek?

Enflasyona dair enflasyon oranı nedir, enflasyon oranı nasıl hesaplanır, enflasyon tanımı nedir, 2021 yılı enflasyon oranları, Türkiye’de enflasyon oranı kaç, TÜİK enflasyon verileri neler, 2022’de ne bekleniyor, geçmiş yılların enflasyon oranları, geçen sene enflasyon oranı, kira enflasyon oranı gibi bilgilerle enflasyon oranına dair başlıca sorular ve merak ettikleriniz için konuya ışık tutalım istedik..

1.. Enflasyon Oranı Nedir?

Ekonomide enflasyon Oranı, enflasyonun etkisini oransal rakamlara döken deyimdir. Aslında enflasyonla aynı anlamlara gelir. Enflasyon denildiğinde, enflasyon oranı da kastedilir.

Enflasyon, mal ve hizmetlerin fiyatının artmasıdır. Alım gücünüzün azalması ya da elinizdeki paranın değer kaybetmesi olarak da yorumlayabilirsiniz. Ne kadar arttığı ve ne oranda arttığı merak konusudur. İşte bu oran enflasyon oranı ile verilir.  Geçen yıla göre, geçen aya göre ne kadar arttığını, ne kadar azaldığını, karşılaştırmasını, 4 aylık, 5 aylık, 6 aylık enflasyon oranlarını bolca duyarsınız.

Enflasyonun artması genelde önceki dönemde meydana gelen artıştan, oransal olarak daha fazla artış meydana geldiğini anlatır. Enflasyonun azalması ise fiyatlardaki düşüşü ya da alım gücünde artış olduğunu anlatmaz. Önceki dönemde meydana gelen artıştan, oransal olarak daha düşük artış meydana geldiğini anlatır. Yani enflasyon düştüğünde de fiyat artışı elbet olacaktır ancak önceki döneme nazaran daha az hissedilecektir.

et4y5y6u6u

2.. Enflasyon Oranı Hesaplama

Enflasyon oranı hesabı biraz zor yapılır. Türkiye’de enflasyon oranı TÜİK tarafından hesaplanır. Genelde iki alana yönelik enflasyon hesaplaması yapılır;

  • Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE – CPI): Hizmetler ile tüketim mallarına dair yapılan hesaplamalarda kullanılan formüldür. Hesaplanan değişim, tüketicinin perspektifine uygun yorumlanır.
  • Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE – PPI): Ülkedeki üretilen mal ve hizmetlere yönelik oluşturulan endeksin değişimlerini gösterir. Hesaplanan değişim, üreticinin perspektifinden bakılarak yorumlanır.

Resmi istatistik kurumları, aileler üzerinde temsili nitelikte bazı gıdalardan ve mallardan oluşturulan alışveriş sepetleri yardımıyla enflasyon hesaplamalarını gerçekleştirirler.

  • a… Enflasyon hesaplanırken, ülkenin genelini temsil eden hane halkı harcamaları esas alınır. Bu veriler ışığında, gerekli görülen ürünlerden bir alışveriş sepeti oluşturulur. Araştırma yaparsanız, gelişmemiş ülkelerde sepetin neye göre oluşturulduğunu pek paylaşmadıklarını görürsünüz. Sadece oranı paylaşırlar. Enflasyon oranı hesaplaması yaparken sepetteki ürünler harcama içerisindeki paylarına göre ağırlıklandırılır. Böylelikle bu mal ve hizmetlerin ağırlıkları ile yer aldığı bir liste veya sepet ortaya çıkar. Bu yolla hesaplanan tüketici fiyatları endeksinin (TÜFE) yıllık yüzde değişimi, senelik enflasyon konusunda bilgi verir.

Mesela enflasyon oranı %10 ise, geçen sene sepetteki ürünler için 200 lira verdiyseniz, bu sene aynı ürünler için yüzde 10 artışla 220 lira ödersiniz.

  • b… Bir de üretici fiyatlarıyla derlenerek hesaplanan endeks, üretici fiyatları endeksi (ÜFE), var.

Vatandaşları (ve perakende satış yapanları), tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) ilgilendirdiği için bu tarz makalelerde daha çok TÜFE hakkında bilgi verilir ve onun üzerinden gidilir.

Resmi istatistik kurumları (Türkiye’de TÜİK) tarafından, her ay perakende satışçılar, hizmet sağlayıcıları, benzin istasyonları ve muayenehane gibi birçok yer fiyat değişimlerinin saptanması için denetlenir. Sonrasında da ister Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE – CPI), ister Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE – PPI) olsun, mevsimsel (geçici) etkilerin dışlandığı, çekirdek (core) olarak bilinen hesaplama yöntemi yardımıyla hesaplanır.

wr4t55y5y55

3.. Türkiye’de Enflasyon Oranı

Yüksek enflasyonun satın alma gücünü azaltarak geçim sıkıntısı yarattığı bilinen bir gerçektir. Diğer taraftan enflasyonun, bireylerin yaşam kalitesini de olumsuz etkilediği kanıtlanmıştır. Bundan dolayı ülkelerde enflasyonun ortadan kaldırılmasının istenmesi gayet doğaldır.

Mesela, bir ormanın Sahra Çölü’nde yetişmesi daha zorken, Amazon gibi ekvatoral iklim kuşağında yer alan uygun ortam sağlandığında ormanların ne derece gür olduğu aşikardır. Devletler de vatandaşına verimli ortam sağlamaktan sorumludur. Vatandaşa en uygun ekvatoral iklim sağlanmalı ki, vatandaş büyüme kaygısı çekmesin, rahatını sürdürsün ve ülkesine en iyi şekilde faydalı olsun.

Her ülkede olduğu gibi Türkiye’de de enflasyonu düşürmeye ve etkilerini azaltmaya çalışır. Ancak bu yazıyı yazdığım esnada son zamanlarda artan döviz kurlarıyla beraber “Türkiye’de enflasyon”, “Türkiye’de enflasyon oranı kaç?” gibi bolca sorular sorulmaya başlandı.

Covid-19 salgınıyla beraber başlayan önlem alma telaşı, artan işsizlik oranları ve de döviz kurlarında yükselmeyle sonuçlanan çeşitli meseleler ışığında Türkiye’de özellikle bu yazıyı yazdığım dönemlerde tüketici fiyatları gündemin esas konusu olmuş durumda.

2019 yılında tek hanelere düştüğü açıklanan Türkiye enflasyon oranı rakamları, 2019’un sonu ve 2020’nin başından itibaren tekrar çift hanelere çıkmış, Şubat 2021’de %15.61, Ekim 2021’de ise %19,89 olarak açıklanmıştır.

Türkiye’de bir önceki yılın aynı ayına göre enflasyon oranları yüzde olarak şu şekilde açıklanmıştır;

AYLAR 2019 YILI

ENFLASYON ORANI (%)

2020 YILI

ENFLASYON ORANI(%)

2021 YILI

ENFLASYON ORANI (%)

Ocak 20.35 12.15 14.97
Şubat 19.67 12.37 15.61
Mart 19.71 11.86 16.19
Nisan 19.50 10.94 17.14
Mayıs 18.71 11.39 16.59
Haziran 15.72 12.62 17.53
Temmuz 16.65 11.76 18.95
Ağustos 15.01 11.77 19.25
Eylül 9.26 11.75 19.58
Ekim 8.55 11.89 19.89
Kasım 10.56 14.03
Aralık 11.84 14.60

Ekonomistlerin tahminlerine göre ise Türkiye’de 2022 yılı enflasyon oranı halk bazında bakıldığında %30’ları geçeceği tahmin ediliyor. Hep birlikte göreceğiz.

wr3t4t4t44tt4

4.. Dünya’da Enflasyon Oranı

Dünya’da bazı ülkelerin enflasyon oranlarını ise şu şekilde verebiliriz (2021 – Ekim Ayı);

Ülkeler EKİM 2021

ENFLASYON ORANI

BİR ÖNCEKİ AY (Eylül)

ENFLASYON ORANI

Japonya 0.1 0.2
ABD 6.2 5.4
İngiltere 4.2 3.1
Fransa 2.6 2.2
Rusya 8.13 7.4
Güney Afrika 5 5
Türkiye 19.89 19.58
Arjantin 52.1 52.5
wre4ttyyt44t
Enflasyon..

5.. Kira Enflasyon Oranı

Kira enflasyon oranları, enflasyon seviyelerinin yükselmesinin ardından halkın canını sıkacak başlıca konular arasında aday gösteriliyor. Genelde kira enflasyon oranları açıklanan enflasyona bağlı olarak hesaplanır. Burada önceki yılın aynı ayına göre, önceki yılın son ayına göre, hemen bir önceki aya göre ve de on iki aylık verilere göre artış oranları hesaplaması yapılır.

Kira enflasyon oranını etkileyen temel faktör, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanaraktan hesaplanan Tüketici Fiyatları Endeksinin (TÜFE) on iki aylık ortalamasında meydana gelen artıştır.

Mesela 2021 yılı Ekim ayına nazaran açıklanan yüzde 19.89 enflasyon oranı ile ilgili kira zamı oranlarını irdelersek şöyle bilgiler ortaya çıkar;

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) enflasyon verilerine göre, 2021 yılında Ekim Ayı itibari ile Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) on iki aylık ortalaması %17,09 oranında artış gösterdi. TÜFE’de 2021 Ekim ayı için bir önceki aya göre yüzde 2,39 artış; bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 15,75 artış; bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19,89 artış; ve de on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 17,09 artış meydana geldiği açıklandı. Buna göre de kira zamlarındaki tavan yüzdesi 17,09 olarak hesaplanabilir.

Mesela 2000 liralık bir kira bedeliniz varsa, zam yapılırsa kira ücretiniz 2340 lira düzeylerine yükselebilir.

wr3r4t4t44t
Ülkede Enflasyon Oranında Artış Meydana Gelirse Ne Olur?

7.. Enflasyon Oranı Yüksekse Ne Olur? Etkileri Nelerdir?

Enflasyon oranının yükselmesi, diğer bir deyişle yüksek enflasyonun ülke ekonomisi için pek çok iç karartıcı ve olumsuz etkileri vardır.

Ülkenizdeki enflasyonun yükselmesiyle aşağıdaki süreçleri yaşarsınız;

4t5y66u6u66u

Başlarda elinizdeki paranın satın alma gücünün azaldığını hissedersiniz. herhangi bir alışveriş yaparken cebinizdeki parayla alabilecekleriniz git gide azalır. Haberlerde, yüksek enflasyon sonucunda ulusal paranıza olan güvenin azalmasının etkilerini göreceksinizdir. Paranın değişim ve değer biriktirme işlevinde de düşüşler, hatta bu değerinin ortadan kalktığına dair veriler gözünüze ilişir. Çevrenizden, döviz ve gayrimenkul yatırımlarındaki artışa işaret eden dedikodular duyarsınız (altın almak lazım, ev almak lazım, araba almak lazım, bir daha alamayız gibisinden..). Ortalara doğru yaklaştıkça enflasyonun belirsizliklere neden olduğunu görmeye başlarsınız.

Yüksek enflasyon, uzun vadede plan yapamamanıza neden olacaktır, önünüzü görememeye başlarsınız. Raflardaki ya da sitelerdeki fiyatları takip etmeniz git gide zorlaşır. Ev hanesi giderlerini doğru hesaplayamamaya başlarsınız.

Enflasyon düşmezse belirsizlik git gide derinleşir.

Fiyatları beğenmeyen tüketiciler harcama yapmazken, ürünleri satılmayan üreticiler ise yeni yatırımlar yapma, yeni üretimler yapma konusunda isteksiz olur. Bu da üretimi ya azaltır ya da kalitesizleştirir. Çünkü üreticinin aldığı hammadde fiyatları da artmıştır. Ekonomik büyüme derinden etkilenmeye başlar. Yüksek enflasyon nedeniyle zengin ve fakir arasında uçurum oluşmaya başlayacaktır.

Bundan dolayı bir ülkede enflasyonun düşük ve istikrarlı olması istenir.

Enflasyon oranı nedir, ne demektir, enflasyon oranı hesaplama nasıl yapılır, Türkiye’de 2021 yılı enflasyon oranları nelerdir, 2022 enflasyon beklentisi nedir, kira enflasyon oranı nedir gibi konular hakkında bildiklerimizi paylaştık.

Göz Atmak İsteyeceğiniz Yazılar;

Bizim için zevkli bir yazı oldu. Umarım öğrenmiş ve eğlenmişsinizdir.

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..

Sağlıcakla efendim..

Yorum yapın