Finans Terimleri Sözlüğü: En Temel Finans Terimleri Nelerdir?

Finans Terimleri Sözlüğü: Temel Kavramlar ve Anlamları

Ekonomi ya da finans dünyasında karşınıza çıkabilecek başlıca kavramları ve en temel finans terimlerini sözlük halinde sizlere vermeye çalıştık.

etyt5y6u6u6u6

A-

Açık Pozisyon: Bir valörü (tarihi) ve miktarı bulunan, canlı ve aktif piyasada işleme devam eden, henüz kapatılmamış işlemlere verilen addır. Dolar aldınız, bozdurmayı düşünüyorsunuz ama henüz bozdurmadınız, doların piyasa fiyatı değişiyor, bu bir açık işlemdir.

Alış Fiyatı: Forex ya da herhangi bir piyasada bir finansal ürünün alımının yapılabilmesi için şart koşulan fiyattır. Kurumun alış fiyatı mı, sizin alış fiyatınız mı? Aracı kurumların alış ve satış fiyatları olur. Alış fiyatları genelde sizden aldıkları fiyattır, aynı zaman diliminde satış fiyatına göre daha düşüktür.

Alış Sinyali: Piyasadaki bir yatırım ürününü satın almak için en doğru zaman ve en doğru koşulların oluştuğuna inanılarak verilen sinyaldir. Yatırımcılar tarafından kullanılan indikatör ya da formasyon gibi teknik analiz uygulamaları bu sinyalleri sağlarlar.

Alış-Satış Farkı (Spread, Makas): Piyasalardaki alış ve satış fiyatları arasındaki farka denir. Volatil piyasalarda alış satış farkı (spread oranları) daha geniş aralıktadır. Forex gibi büyük piyasalarda daha spread oranları daha dardır. Piyasalardaki aracı kurumların en büyük kazanç kapılarından biri alım satım farklarıdır.

Aracı Kurum: Piyasa ile yatırımcıyı platformlar yardımıyla buluşturan şirket ya da banka gibi çeşitli kuruluşlara verilen genel isim.

Arbitraj: Çok kısa zaman aralıklarında, bir finansal ürünün ucuz bulunduğu piyasadan alınıp, fiyatının daha yüksek olduğu bir başka piyasada satılması yoluyla kar elde etme işlemine arbitraj denir. Eskiden çok sık görmemize rağmen, günümüzde bir miktar azalmış, biraz da robot sistemlerin eline geçmiş durumdadır.

Arz: Herhangi bir finansal ürün için o anki cari fiyattan satışa sunulma işlemi arz olarak bilinir. Finansal ürünün fiyatının belirlenmesinde önemli yer teşkil eder.

Ayı Piyasası (Bearish Market): Finansal piyasalarda genel düşüşün gözlendiği zaman dilimleri ayı piyasası olarak adlandırılmıştır. Ayıların pençelerini yukarıdan aşağıya doğru savurması, piyasalarda düşüşün baskın olduğu zaman dilimlerinin bu adı almasına vesile olmuş.

wrtt4t4t4t

B-

BOE (Bank of England): İngiltere Merkez Bankası. İki üç yıllık finans hayatınızda belki bir belki iki kere aratabileceğiniz bir kısaltma. Çok kullanmazsınız yani.

BOJ (Bank of Japan): Japonya Merkez Bankası. Hiç işime yaramadı. Ancak Japonya tabanlı finansal ürünlere ilgi duyuyorsanız takip açısından önemli olabilir.

Başlangıç Marjı (Başlangıç Teminatı): Teminat, işlem hesabınızda duran paranız ya da bu paradan bir işlem için ayırdığınız miktarıdır. Yatırımcı müşterinin, bir işlem yapabilmek için açacağı pozisyonlarda yatırması gereken başlangıç tutarına başlangıç teminatı denir.

Baz Döviz: Parite olarak da adlandırılan döviz çiftlerinde ilk sıraya yazılan, değerindeki artış azalıştan kazanç sağlanmaya çalışılan para birimidir. Alım satım işlemlerinde kullanılacak bu iki döviz biriminden ilk sıraya yazılana baz döviz denir. (ikincisi karşıt dövizdir)

Boğa Piyasası (Bullish Market): Finansal piyasalarda genel yükselişin gözlendiği zaman dilimleri boğa piyasası olarak adlandırılmıştır. Boğaların karşısındaki rakibini kafasıyla yere yakın hamle yapıp, boynuzlarıyla yukarı doğru kaldırmasından esinlenerek yükselen piyasa dönemlerine boğa piyasası denmiş.

Broker: Finansal piyasalardaki alıcı ve satıcıyı bir araya getirme ve aracılık faaliyetlerini gerçekleştiren aracı kişi ya da kurumlardır. Komisyoncu olarak da adlandırılırlar. Forex piyasasında yatırımcıyı, forex piyasası ile buluşturan forex firmaları broker örneğidir. Muzu çiftçinin bahçesinden alıp, marketlere ya da hallerdeki pazarcılara ulaştıran “komisyoncular” da broker örneğidir.

Bütçe Açığı: ülke ya da resmi makamlarda, kamu dengesi rakamlarında giderlerin gelirlerden daha fazla olması ve sonucunda zararda çıkma durumudur. Bütçe açığının belirli bir orandan yüksek olması ülke ekonomisi için önemlidir ve olumsuz görünüm izletir.

C-

Cari Varlık: Satımı yapılabilen hisse senetleri ve de tahviller, alacaklar, stoklar, kasa ve diğer döner varlıklardan oluşan bütünlere cari varlıklar denilmekte.

Ciro: Belirli bir süre zarfı içerisinde gerçekleştirilen işlemlerin toplam değeri ciro olarak ifade edilir.

Çapraz Kur: Bir ülkenin para biriminin, diğer ülkenin para birimine kıyaslanması çapraz kur olarak bilinir. Parite olarak da bakabilirsiniz. Bir para biriminin diğer para birimine oranını ifade eder. İlk yazılan para biriminin (baz döviz), ikinci yazılan para birimi (karşıt döviz) karşısındaki değerini anlatır.

D-

Değer Kazanma: Finans piyasalarındaki bir ürünün, diğer tüm şartları stabilken fiyatındaki meydana gelen artışa değer kazanma denir.

Demo Hesap (Demo, Deneme İşlem Platformu): Yeni yatırımcıların piyasayı öğrenmesi açısından tasarlanmış, gerçek piyasa şartlarında sanal para ile alım satım işlemleri gerçekleştirip pratik yapma ve piyasayı tanıma platformudur. Forex piyasalarında Türkiye’de gerçek hesap açmak için, demo hesap üzerinde belirli şartları yerine getirmeniz beklenir. Demo hesap, tecrübe kazanmanız için yapılmıştır.

Destek Seviyesi: Fiyatlardaki düşüş hareketinin, altına inmekte zorlandığı fiyat seviyesini ifade eder. Bu seviyeye yaklaşan fiyatlarda, bu seviyeden itibaren alış işlemlerinin hız kazandığı çokça görülmüştür.

Develüasyon: Herhangi bir ülkenin ulusal para biriminin değerinin düşürülerek diğer ulusal para birimleri karşısında değer kaybının meydana gelmesidir. Ülkenin para biriminin, uluslararası ticarette ekonomik avantaj sağlayabilme adına değer kaybettirilmesi işlemine develüasyon adı verilmiş. Fazlaca dış ticaret açığı bulunan ülkelerde ticaret açığının en aza indirmek için başvurduğu yöntemlerden biri olarak bilinir.

Direnç Seviyesi: Fiyatlardaki yükseliş hareketinin, üstüne çıkmakta zorlandığı psikolojik fiyat seviyesini ifade eder. Bu seviyeye yaklaşan fiyatlarda, bu seviyeden itibaren satış işlemlerinin hız kazandığı çokça görülmüştür. Elinde dolar olan topluluğun, dolar 10 Lira’ya kadar yükselmez ya hu deyip, 9.90 seviyelerinde dolarlarını bozdurduğunu örnek olarak ele alın. 10 lira seviyesi bu topluluğun direnç seviyesidir. Direnç seviyeleri normalde, aşılması zor seviyelerdir.

Döviz Riski: Döviz yatırımı yapan yatırımcının, açtığı pozisyona bağlı olarak aleyhinde değer kayıplarının olabileceği riskidir.

E-

Emir: Yatırımcı tarafından aracı kurumların yatırımcıya sağladığı işlem platformları üzerinde verdiği, ya da doğrudan aracı kuruma verdiği, gerçekleşmesini istediği işlem ve talimatların genel adı emir olarak bilinir.

Enflasyon: Bir ülke ekonomisinde toplam talebin toplam arzı aşması gibi çeşitli bir takım sebepler sonucunda mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesinde sürekli meydana gelen artış olması durumuna enflasyon denilir. (Enflasyon Nedir?). Develüasyondan farkının bilinmesi gerekir. (Develüasyon üst tarafta açıklandı.)

wt55y5y5y

F-

FED (Federal Reserve Bank): Amerikan Merkez Bankası. Her gün karşınıza çıkmasa da bir gün mutlaka çıkacak bir finans terimi.

Fon: Çeşitli tanımlar yapılabilir. Genelde bir işi yürütmek için ya da gerektikçe kullanılmak üzere ayrılan paraya fon denilmekte. Ayrıca bir kurumu ya da bir işletmeyi finanse etmek için de kullanılabilir.

Forex: Döviz değişimi için kurulmuş, ancak yüzlerce çeşit yatırım enstrümanının da alım satımının yapıldığı, dünya genelindeki en büyük ve en likit finans piyasası olarak bilinen piyasa.

Fx: Forex’in kısaltılmış hali.

Futures Sözleşmeleri (Vadeli İşlemler): Alıcı ve satıcı tarafların, belirli ve standartlaştırılmış bir kalite ve miktardaki mal, ürün ya da menkul kıymeti, bugünden anlaşılarak, belirlenen bir fiyat üzerinden, yine belirlenen ileri bir tarihte, alma ve satma yükümlülüğüne sokan sözleşme çeşitlerinden bir tanesi Futures Sözleşmeleridir. Vadeli işlemler olarak bilinir. Türev piyasa ürünüdür.

etyt5y6u6u6u6

G-

Günlük İşlem: Yatırımcının aynı gün içerisinde açıp kapattığı işlemlere günlük işlem denilmekte.

K-

Kaldıraç Sistemi (Leverage): Forex gibi piyasalarda bolca görülen kaldıraçlı işlemler, yatırımcıların yatırdıkları miktarları belirli oranda bir çarpan ile çarparak, yatırılan teminat tutarının bu çarpan oranında katlarında yüksek bir pozisyon açabilmesinin sağlayan sistemdir. Küçük miktarda yatırım yapıp büyük gelirler elde etmeye çalışanların girdiği, bolca da riski bulunan işlemler olarak bilinir. (Forex Kaldıraç Nedir?)

Karı Al (Take Profit): Aktif bir pozisyonu, belirlenen bir fiyat seviyesinde kapatarak mevcut karı almak ve düşük de olsa kar elde etmek amacı ile verilen emirlerdir. Limit emir olarak adlandırılan işlemlerin bir çeşididir.

Kısa Pozisyon (Short Pozisyon): Finans piyasalarındaki ürünlerin fiyatlarında meydana gelen düşüşlerden kar elde etme amacı satış yönünde açılmış pozisyonlar short pozisyon olarak bilinir. Bolca duyacaksınızdır. Öğrenseniz iyi olur.

Koruma (Riskten Korunma) (Hedging): Finans piyasalarındaki gerek şirketler olsun gerek de kişi bazında olsun yatırımcıların, yatırımlarını piyasa risklerinden koruma adına yaptıkları işlemlere hedging (riskten korunma) denmektedir. Genelde piyasada pozisyon açan yatırımcı, bu pozisyonunu risklerden koruyabilme adına diğer enstrümanlar üzerinde de gerekli olduğunu düşündüğü pozisyonları açması stratejilerine hedging demişler.

Kotasyon: Sistemde finansal ürüne yönelik verilen fiyat, kotasyon olarak adlandırılmış.

L-

LIBOR (London Interbank Offered Rate): Dünya üzerinde kabul gören en büyük 16 bankanın, her sabah saat 11:00 sularında açıkladığı ve dünya genelindeki finans kurumları tarafından referans olarak kabul edilen faiz oranıdır.

Likidite: Akışkanlık. Finans piyasalarında likidite kavramı, nakde çevrilebilme hızını anlatır. Finans piyasalarında en likit varlık, paradır. Katı bir madde sıvıya ne kadar hızlı çevriliyorsa akışkanlığı o kadar yüksektir. Finans piyasalarında da bir yatırım enstrümanı ne kadar hızlı paraya çevrilebiliyorsa likiditesi o kadar fazladır. Piyasalardaki likidite, o enstrümana olan ilgi ile alakalıdır. Doğasıyla, piyasanın büyüklüğünü de yansıtır. Forex piyasası, dünyanın en likit finans piyasası olarak bilinir.

Limit Emri: Piyasada açılan aktif pozisyon için, henüz oluşmamış ancak oluşacağı düşünülen fiyattan alış ya da satış yapmak için piyasaya bırakılan emir türüne limit emri denmekte. “Küçük olsun benim olsun” lafının, düşük ama sürekli bir kazanç hedefleyen yatırımcılar tarafından çokça kullanılan versiyonu.

M-

Marj: Genellikle kaldıraçlı işlemlerde karşılaştığımız marj, bir işlemin işleme alınabilmesi için gereken minimum teminat tutarını ifade eder.

Marj Çağrısı (Margin Call): Piyasa fiyatlarının, yatırımcının açtığı pozisyonun tam tersi yönde hareket etmesiyle birlikte yatırımcının bu işlem için ayırdığı teminat düzeyinin aracı şirket tarafından ayarlanan oranın altına düşmesi sonucu, oluşan bu marj farkının aracı kurum tarafından müşteriden talep edilmesi durumuna margin call denilmekte. Eğer yatırımcı bu pozisyonun aktif devam etmesini istiyorsa marj farkı bedelini hesaba yatırmalıdır. Aksi durumda pozisyonu sonlanabilir.

wr4ty5y5yy5

P-

Para Birimi Takası (Currency Swap): Swap genelde çeşitli ödemeleri takas etme durumudur. Currency swap denilen şey de bir döviz çiftinin faiz ödemelerinin vadeli bir şekilde takasına denilir.

Pip: Forex piyasasında herhangi bir yatırım ürünü fiyatındaki virgülden sonraki dördüncü rakama pip denilmektedir. Ancak her zaman 4. Rakam olmak zorunda değildir. Pip’in en doğru tanımı, forex piyasasındaki herhangi bir yatırım enstrümanının değerindeki, piyasaya uygun şekildeki en küçük fiyat hareketidir. Bu çoğunlukla, virgülden sonraki dördüncü rakamdır. “On binde bir, bir birim oynama”, “1 pip” olarak ifade edilir. Örneğin 36,4567 değerindeki bir ürünün fiyatı 36,4569 olduysa 2 pip artmıştır.

S-

Sınırlı Emir (Limit Emir, Limit Order): “Şu rakamdan almak istiyorum” ya da “şu rakamdan satmak istiyorum” düşünceleriyle, sisteme henüz mevcut olmayan bir fiyattan alım ya da satım emri girilmesine limit emir denir. Sürekli fiyat durumunu takip etmekten sıkılan ya da kaçırmaktan korkanlar için daha önceden kafalarında belirledikleri fiyattan alım ya da satım imkanı veren durumdur. Bahsedilen fiyata geldiğinde, istenilen alım ya da satım otomatik yapılır. Fiyat girilen limit emirden daha düşük seviyelere düşerse, daha düşük fiyattan alım yapma imkanı kaçırılmış olur. Satış yönünde girilen limit emirden daha yüksek seviyelere ulaşırsa, daha yüksek fiyattan satış imkanı kaçırılmış olur. “Az olsa bile, yeter ki kazanayım” mantığıyla limit emir uygulanır.

Spread (Alım Satım Farkı): Alış ve satış fiyatları arasındaki fiyat aralığına spread denmektedir. Aslında bir ürüne yatırım yaptığınızda, aracı kurumdaki spread genişliği kadar zararda başlarsınız. Aracı kurum sizden alım yaparken ucuza alırken, size satış yaparken ise yüksekten satar. Bu aralığa spread ya da spread oranı denilmekte.

T-

Teknik Analiz: Piyasalarda geçmişteki fiyat hareketlerinin grafikleri üzerinden fiyat trendleri ya da hacim göstergelerinden faydalanarak, indikatör, formasyon ya da çeşitli analiz araçları yardımıyla gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmeye çalışan analiz türüdür. “Zaman, kendini tekrarlar” mantığı üzerinden hareket edip, “geçmişte şu şekilde olduysa şimdi de şu şekilde olabilir” teorisiyle analizler yapmaktır.

Temel Analiz: Ekonomik ya da politik veriler ışığında, finansal ürünlere ait fiyatların gelecekte nasıl hareket edeceğine dair tahminlerde bulunulan analiz türü ise temel analiz olarak adlandırılmıştır.

Tezgah Üstü Piyasa (O.T.C.): Borsa gibi alım satım için oluşturulmuş piyasalar dışında kurumlar ve kişiler arasında yapılan tüm işlemlere genel olarak tezgah üstü piyasa adı verilir.

etyt5y6u6u6u6

U-

Uzun Pozisyon (Long Pozisyon): Alım pozisyonuna verilen isimdir. Piyasadaki yükselişlerden kar elde etmek isteyen yatırımcılar baz üründe alım yönünde pozisyon açtıklarında uzun ya da diğer adıyla long pozisyon açmış olurlar.

V-

Vade: İşlemin bitiş tarihine genel olarak verilen isimdir. Vade tarihi, işlemin bitiş tarihi iken, vade genelde süreyi anlatmak için kullanılır. “Borcunun vadesi iki hafta sonra bitiyor..”

Valör: Açılan ya da yapılan işlemlerin kapama tarihine ise valör denmekte.

Forex ya da diğer piyasalarda çokça karşınıza çıkacak en temel finans terimleri nelerdir, sözlük halinde sizlere vermeye çalıştık. Bankacılık, muhasebe ve finansal terimler ile ilgili en basit ve en temel terimleri açıkladık.

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..

Sağlıcakla efendim..

Yorum yapın