Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri (Devlet İçi Borçlanma Senetleri – DİBS) Nedir?

Devlet Tahvilleri Nedir? Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili (Devlet İç Borçlanma Senetleri)

Devlet Tahvilleri nedir? Piyasada kıymetli borçlanma evrakları ya da senetleri olarak da bilinen tahviller hakkında Devlet İçi Borçlanma Senetleri olarak da geçen Devlet Tahvili’nin ne demek olduğunu, neye dayanarak Devlet Tahvili denildiğini yeni başlayan yatırımcılar bilemeyebilir. Tahvil nedir, bono nedir, aralarındaki fark nedir, Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili Nedir? Şöyle güzel bir “Devlet Tahvilleri Nedir?” yazısıyla açıklayalım!

Devlet tahvili nedir, nasıl alınır, getirisi nedir, nasıl hesaplanır, hazine bonosu nedir, faiz oranları nasıl hesaplanır, tahvil nasıl kazandırır, devlet tahvili nasıl alınır, devlet  tahvil getirisi nedir, devlet tahvili nasıl işler, devlet tahvili çeşitleri, özellikleri, avantajları, dezavantajları, devlet tahvili yatırımı nasıl yapılır, alırken nelere dikkat edilir, gibi Devlet Tahvilleri Nedir hakkında en temel konuları içlerine çilek şeklinde anahtar noktaları koyarak anımsayalım, öğrenelim, öğretelim..  Hosgelir.com Forex piyasalarının öğreneni, öğretenidir..

etrytu6u6u6u
Bugünkü konumuz Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri!

Tahvil: Tahviller, ihtiyacı olan devlet ya da belli başlı kuruluşlar tarafından çıkartılan, şirkete ya da kuruma ödünç de olsa para girmesi amaçlanan, alan yatırımcıya da vade sonuna kadar faiz getirisi sağlayan kıymetli evraklardır. Borçlanma araçlarından bir tanesidir. Vadeleri genelde 1 yıldan fazladır.

Bono: Sabit getirisi olan borçlanma yatırım araçlarından biri olan bonolar, devlet ya da kurumsal herhangi bir şirketin yatırımcıdan aldığı borca karşılık verdikleri kıymetli senetleri ifade eder. Aslında bonolar, tahvillerin 1 yıldan daha kısa vadeli olanları desek doğru olacaktır.

Abi özet geç diyenler için tahvil ve bono denilen şey, devletlerin ya da özel şirketlerin borçlanma ihtiyaçlarını karşılamak için çıkarttıkları ve ihraç ettikleri borç senetleridir. Tahvil ve bono arasındaki fark sadece vadeden kaynaklanır. Vadesi 1 yıl ve daha uzun olan borçlanma senetleri tahvil, kısalar ise bonodur.

Tahvil ve bonolarda en önemli iki kavram fiyat ve faizdir. Bunlar ters yönlü ilişkiye sahiptir. Yatırımcının almak istediği tahvilin faizi yükselirse fiyatının düştüğü görülür. Ya da tahvilin faizi düşerse fiyatı yükselecektir.

Bunun da özeti, borçlanma senetlerinden kar elde edebilmek için, alınan tahvil ya da bonodaki faiz seviyesinin, alındıktan sonra aşağılara düşmesi beklenir.

etry5y5u6u6

Devlet Tahvilleri Nedir? DİBS (Devlet İç Borçlanma Senedi) Nedir?

Tahvillerin devlet tarafından çıkartılmış olanları da vardır. Bunlar devlet tahvilleri olarak geçer. Hazine ve Maliye Bakanlığının ve Merkez Bankası’nın bir yıl ve daha uzun vadeli olarak satışa sunduğu tahvillerdir. Bu tarz, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkartılıp, yurt içi piyasalarda ihracı yapılan kıymetli borçlanma senetlerine Devlet İç Borçlanma Senedi denilmektedir.

Genelde Türk Lirası üzerinden ihraç edildiği bilinen devlet iç borçlanma senetlerinde, yine bir yıldan kısa vadeli olanlar Hazine Bonosu, bir yıldan daha uzun vadeli olanlar ise Devlet Tahvili olarak bilinmektedir.

Devlet, yani hazine tarafından çıkartılan tahvillerin getirileri genelde biraz daha düşük olmaktadır. Ancak, diğer tahvil çeşitlerine göre riskleri de oldukça düşüktür. Verdiğiniz paranın devlete gittiğini bildiğinizden, geri alacağınızdan neredeyse eminsinizdir. Riski en düşük tahvil türü olarak bilinir.

Devlet tahvillerinin en kötü yanı, kar payının, yani faiz getirisinin nispeten daha düşük olmasıdır.

Risk almayı sevmeyen yatırımcıların bayıldıkları devlet tahvilleri, ilk elden satışa sunulan tahviller olarak bilinir.

Devlet tahvillerinde bir de vadeye göre adlandırma söz konusudur. Tahviller, iki yıldan daha uzun süreli vadeye sahiplerse kuponlu olarak, iki yıldan daha az süreli vadeye sahip devlet tahvilleri ise iskontolu olarak adlandırılır.

Özet geç diyenler için, borçlanma senetlerini ihraç eden kamu ise bu senetlerin ismi Devlet Tahvili ya da Hazine Bonosu, ihraç eden özel sektör ise Özel Sektör Tahvili ya da Bonosu olarak isimlendirilir.

wre4t5y5y5y
Bazen de siz devlete borç para verirsiniz (Devlet İçi Borçlanma Senetleri) ..

Devlet Tahvili Neden Yapılır?

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili neden yapılır, neden çıkartılır, gibi soruların cevabında hazinenin geçici nakit ihtiyaçlarının giderilmesi, meydana gelebilecek bütçe açıklarının dönemsel olarak bono ve tahvil aracılığıyla finanse edilmek istenmesi amacı yatar.

Hazine bonosu ve devlet tahvili ihraçları, genellikle hazine tarafından T.C. Merkez Bankası aracılığıyla ihale yoluyla ya da halka arz yöntemiyle yapılmaktadır. Eğer bu ihaleleri bankalar alırsa, yüksek faizden alıp sizlere daha düşük faizden satabilir. Buradaki olay sizin daha az kazanmanıza sebebiyet verebilir. Ytd.

wre4t5y5y5y

Devlet Tahvili Çeşitleri Nelerdir?

Devlet İçi Borçlanma Senetlerinin, Hazine ve Maliye Bakanlığınca faiz, fiyat getirileri, vade süresi gibi farklı sebepleri göz önüne alınarak çeşitleri bulunmaktadır. Burada yatırımcılar genelde kendilerine daha cazip gelen tahvili seçerler. Yatırımcının asıl amacı genelde devlete yardım etmek değil, bu borçlanma senetleri üzerinden kendine para getirisi sağlamaktır. Devlet çeşitli tahvil türleriyle kısa süreli para ihtiyacını finanse ederken, yatırımcı da uzun dönemde faiz getirisi sağlamaktadır.

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri çeşitleri şu şekilde verilebilir;

  • Kuponlu Tahviller,
  • İskontolu Tahviller,
  • Dövize Endeksli Tahviller
  • TÜFEKS (TÜFE’ye Endeksli Tahviller), olmak üzere dörde ayrılmaktadır.

Kısaca bunlara bakacak olursak;

  • Kuponlu Tahviller (Kupon Ödemeli Devlet Tahvilleri)

İki yıldan daha uzun vadeli tahvillere kuponlu tahviller denmektedir. Kupon ödemeleri bir ay, üç ay, altı ay gibi periyotlandırılmış şekilde dönem dönem yapılmaktadır. Kuponlu tahviller kendi içerisinde de Sabit Kupon Ödemeli Devlet Tahvilleri ve Değişken Kupon Ödemeli Devlet Tahvilleri olmak üzere ikiye ayrılır. Sabit Kupon Ödemeli olanlarda senet ihracı sırasında belirlenmiş tutar üzerinden ödemeler yapılırken, Değişken Kupon Ödemeli olanlarda vade süresince piyasa dinamiklerine göre şekillenen kupon ödemeleri yapılmaktadır.

  • İskontolu Tahviller (Kupon Ödemesiz Hazine Bonoları ve Devlet Tahvilleri)

İskontolu tahviller genelde iki yıldan daha kısa süreli vadelere sahip tahviller olarak bilinmektedirler. Vade bitinceye kadar kupon ödemesi yapılmaz. İskontolu tahviller aslında ihraç sırasında tahvilin nominal değeri (alım ve vade sonu değeri) üzerinden belirli bir oranda indirim yapılarak satılan tahvillerdir. Vade sona erdiğinde, yatırımcı tarafından, yatırılan anapara ile birlikte faiz ödemesi de alınır.

  • Dövize Endeksli Tahviller

Bu tahvil ve bono çeşidindeki amaç, yatırımcının oynak kur dalgalanmalarından mümkün olan en düşük seviyede etkilenmesidir. En çok dolar ya da Euro endeksli tahviller kullanılır, bu sayede kurdaki değer kaybının önüne geçilmiş olmaktadır.

  • TÜFEKS (TÜFE’ye Endeksli Tahviller)

Enflasyonun yüksek olduğu ya da yüksek enflasyon beklentisinin olduğu durumlarda seçilen tahvil çeşididir. Beş yıllık vadeyle ihraç edildiği bilinen TÜFEKS tahvilleri (TÜFE’ye Endeksli Tahviller), altı aylık periyotlarla kupon ödemesi yapılmaktadır.

TÜFEKS’te iki tür faiz ödemesi vardır. Bunlardan ilki, devlet tahvili ya da hazine bonosunun ihracı sırasında anlaşılan kupon faizi iken, ikincisi de Hazine tarafından o kupon dönemi kapsamında tespiti yapılan enflasyon farkı ödemesini anlatır.

TÜFEKS’lerdeki asıl amaç, yatırımcının yatırdığı anaparanın enflasyon nedeniyle kaybının önüne geçilmesidir.

etgry6u6u6u6

Devlet Tahvili Nasıl Alınır? Yatırımı Nasıl Yapılır?

“Nereden alınır bu devlet tahvili ve hazine bonosu?” diye bir soru soracak olursanız bankalardan ya da aracı kurumlardan devlet tahvili ya da hazine bonosu alabilir, yatırım yapabilirsiniz.

Bankalardan hazine bonosu ve devlet tahvili almaya gittiğinizde işleminiz genellikle komisyonsuz olarak gerçekleşmektedir. Banka, devlet tahvili ya da hazine bonosunu devletten, örneğin %20 faiz ile birlikte almıştır, size ise birkaç puan daha düşük faiz ile satar. Aradaki fark ise bankanın karı olacaktır. Bu sizin potansiyel karınızı azaltacaktır.

Borsalarda bono/tahvil piyasasında bono ve tahvillerin ikinci el çeşitleri de bulunmaktadır. Borsa üzerinde gerçekleştirilen bono/tahvil işlemlerinde aracı kurum sizden bir komisyon ücreti talep edebilir. Ancak bankaların sizden kestiği faiz farkına nazaran bu komisyon ücretinin çok daha düşük olduğu bilinmektedir. Bundan dolayı devlet bono tahvil alım satım işlemlerinin genelde borsa üzerinden yapılması daha çok tercih edilen yöntemdir.

Devlet tahvili hazine bonosu işlemlerinin uzmanları tarafından genellikle, devlet tahvili hazine bonosu alım satım işlemlerinin aracı kurumlar üzerinden ve borsada yapılması önerilmektedir. Ancak sayfamızın size aktardığı bu devlet tahvilleri ve hazine bonoları yazısı kesinlikle yatırım tavsiyesi değildir.

wre4t5y5y5y

Devlet Tahvili Alırken Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Devlet tahvili yaparken de aslında tahvil alım satımı işlemlerinde dikkat ettiğiniz hususlara önem vermelisiniz. Tahvillerin pek çok çeşidi bulunmaktadır. Hangi tahvilde işlem yapacağınızı belirlediyseniz bu değerli senedin özelliklerini de bilmelisiniz.

Burada vade tarihi, faiz ödeme tarihi, faiz getiri oranları, kazanç ve kupon oranları, toplam faiz ücretleri, sermaye oranı, kar etme bilgileri, uzun vadeli borç oranı ve verimi gibi pek çok konu göz önüne alınmalıdır.

Tahvilinizi bu özelliklere göre seçerek, ya da tahvil seçiminizi yaptıktan sonra bu özelliklere de bakarak birikiminizi değerlendirmeniz daha faydalı olacaktır.

Tahvil alım satımı risk almak istemeyen, az olsun benim olsun diyen sabit getiri elde etmek isteyen yatırımcıların kullandığı yöntemdir. Yatırım araçları içerisinde risk bakımından en iyi alternatifler arasındadırlar.

Devlet tahvili veya herhangi bir tahvil işleminde yatırımcıların geliri vade sonuna kadar tahvili elinde tutması halinde sabit olacaktır. Başta ne anlaşıldıysa o ölçüde veya yakın rakamlarda getirisi olur. Ancak vade bitmeden tahvili elinden çıkartan bir yatırımcının geliri, o sıralardaki piyasa koşullarına bağlı olacaktır. Piyasada faiz oranları düşükse tahvil fiyatlarının artmasıyla karşılık bulacaktır, bu da daha fazla kar elde edebilme fırsatı ortaya çıkarır. Piyasada faiz oranları yükseldiği takdirde ise tahvil fiyatlarında düşüş beklenecektir ve bu da yatırımcının beklenilenden daha az kar elde etmesine sebep olabilir. Hatta durum, zarara da gidebilir. Vade sonunu beklemek ya da piyasada fırsatları kullanmak tahvil yatırımı yaparken dikkat edilmesi gereken konular içerisinde en önemlisidir.

Aslında devlet tahvili, özel sektör tahvili ya da diğer bir tahvil farketmeksizin Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili yaparken dikkat edilmesi gerekenler arasında; Bir, tahvil konusuna hakim olmalısınız; iki, yatırım yapacağınız tahvil türünün özelliklerine hakim olmalısınız; üç, tahvil yatırımı yapmak istediğiniz tahvilin işlem göreceği piyasayı iyi bilmeniz gerekir.

Tahvillerin özelliklerini bilmeniz, hisse senetlerine göre farklarına hakim olmanız, bono ve tahvil yatırımı yapma hususunda size çok büyük fayda sağlayacaktır.

etrytu6u6u6u

Hazine Bonosu Nedir?

Devlet iç borçlanma senetlerinden bir yıldan daha kısa vadeli olanlara Hazine Bonosu (Devlet Bonosu), bir yıldan daha uzun vadeli olanlara ise Devlet Tahvili (Hazine Tahvili) denilmektedir.

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili Özellikleri (DİBS Özellikleri)

Merak ediyorsanız, Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili özellikleri arasında başlıca sayılabilecekler;

  • Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri, devletin yeri geldiğinde ya da ihtiyaç gördüğünde (cari yıl bütçe kanununa dayanarak) bütçe açıklarının finansmanını sağlama amacıyla çıkarmış olduğu Devlet İçi Borçlanma Senetleri (DİBS) olarak geçer.
  • C. Hazine ve Maliye Bakanlığı güvencesinde olduğu bilinir.
  • Genellikle Hamiline yazılı kıymetli borçlanma senetleridir.
  • Vadesi 1 yıldan az olan Devlet Borçlanma Senetleri Hazine Bonosu olarak, vadesi 1 yıl ya da daha uzun olan Devlet Borçlanma Senetleri ise Devlet Tahvili olarak isimlendirilmişlerdir.
  • Devlet tahvillerinin de kupon ödemesiz (iskontolu) ya da kupon ödemeli çeşitleri bulunur. Kupon ödemeli türde, kupon faiziyle dönemsel nakit akımı sağlanır. Bu kısmı yukarıda açıkladık.
  • Vade sonu beklenmeden, işlem yapılacak tarihteki piyasa koşullarındaki tahvil ve bono fiyatları üzerinden nakde çevrilebilirler. Ki bu bilmeniz gereken en önemli özelliklerdendir.

Bu özellikleri bilmeniz Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili yatırımı yapmanız açısından bilmeniz gereken en önemli konuları içerir.

5y6ththt6u6

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili için Devlet Garantisi Var Mıdır?

Burada, Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri için devlet garantisi olup olmadığını belirleyen en temel husus, yatırımcının vade sonuna kadar senedi elinde tutup tutmadığıdır. Vade sonuna kadar Hazine Bonosu ya da Devlet Tahvilini elinde tutan yatırımcı tarafından, yatırılan anapara ve faizinin ödenmesi devlet garantisini içerir.

Artık öğrendiniz ki, Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri, vade dolmadan nakde çevrilebiliyor ve bu işlem yapılırsa, devlet tarafından getiri garantisi yoktur. Elinizde devlet tahvili ya da bonosu varsa, vade sonuna kadar tutarsanız devlet size bunun getirilerini ve anaparayı ödeme güvencesi veriyor. Bundan dolayı zaten devlet tahvilleri yatırımcılar ve işin uzmanları tarafından en güvenilir, en risksiz tahvil türü olarak nitelendirilmektedir.

Henüz vadesi dolmayan Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri Senetleri piyasada geçerli tahvil fiyatları koşullarında satılabilir.

wre4t5y5y5y
Bazen de siz devlete borç para verirsiniz (Devlet İçi Borçlanma Senetleri) ..

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili Getiri Hesaplama

Sabit getirili Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri’nde yatırımcılar, vade sonunda ne kadarlık bir faiz getirisi elde edeceklerini yatırım yaptıkları andan itibaren bilmektedirler. Vade sonuna kadar Hazine Bonosu veya Devlet Tahvillerini ellerinde tutarlarsa bu getirinin garantili olacağını bilirler.

Hazine Bonoları ve Devlet Tahvilleri’ne ait ana para ve faiz geri ödemelerinin tamamı devlet tarafından yapılmaktadır.

Bunun dışında tahvil getirisi hesaplama kısmını tahvil nedir yazımızda anlattık.

etrytu6u6u6u

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerinin Avantajları Nelerdir?

  • En risksiz yatırım araçları içerisinde görülürler. Çoğu tahvil alım satım işlemlerinde elde edilecek faiz getirisi ve ele geçecek toplam para önceden, anlaşma sırasında bellidir.
  • Herhangi bir sermaye piyasası aracı yatırımınız varsa, bu yatırımları çeşitlendirmek ve para kazanma olasılığınızı arttırma adına tahvil ve bono yatırımı yapabilir, risksiz sabit kazanç ekleyebilirsiniz. Ancak
  • Tahvillerde de var olan çeşitleri ile yatırımcı kendini, enflasyon riskinden veya kur dalgalanmalarından koruma yoluna gidebilir.
  • Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerinde ödemeler devlet güvencesi ve garantisi altındadır. Vade sonuna kadar tuttuysanız.
  • Vadesi dolmadan da satılabilir olması, istenilen faiz getirilerinin elde edilememesine neden olsa da kolay satılabilir olması ve piyasa koşulları iyi değerlendirilirse daha yüksek kazançlar elde edilebileceği güzel avantajlarından biridir.

Gibi, devlet tahvillerinin avantajları mevcuttur.

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerinin Dezavantajları Nelerdir?

  • Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri ülke ekonomisinin durumuyla yakından alakalıdır. Ülke ekonomisinde herhangi bir nedenden meydana gelebilecek istikrarsız durum Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerine olumsuz yansıyabilir.
  • Yine piyasalarda meydana gelen yüksek enflasyon, kurdaki bozuk dalgalanmalar ve piyasadaki belirsizlik Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu fiyatları üzerine de yansıyabilir.
  • Faizlerin düşmesi tahvil ve bono fiyatlarını artıracağı gibi, piyasadaki faizlerin yükselmesi tahvil ve bono fiyatlarının düşmesine yol açar.
  • Moratoryum durumunda (devletin borçlarını ödeyemeyeceğini açıklaması), ihraç edilen hazine bonosu ve devlet tahvilleri geçersiz hale gelir.

etrytu6u6u6u

 

Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu Son Kısım

Tahvil ya da bono, borçlanma senetleridir. Tahvillerle Bonoların farkı vadedir. Özel sektörler ya da şirketler bono ve tahvil çıkarabileceği gibi, devlet kurumları da bono ya da tahvil çıkarabilir. Çıkartılan devlet tahvili ve hazine bonosu ihalelerle ihraç edilebildiği bilinmektedir.

Özel sektör tahvillerinin ve bonolarının riski vardır. Eğer arkasında bir teminat yoksa yatırım yaptığınız anaparanızın batma riski oluşabilir. Sabit getirili tahvil ve bonolarda size taahhüt edilen getiriyi vade sonunda mutlaka alırsınız. Değişken getirili tahvil ve bonolarda enflasyona göre zaman zaman kupon ödemelerinizde artı ya da eksiler olabilir.

Uzmanlar tarafından devlet tahvili ve hazine bonosu alımı satımı işlemlerinin borsa üzerinden yapılması önerilmektedir. Bunun nedenini portföye konmuş hazine bonosu ya da devlet tahvili üzerinden alımlarında size bir miktar getiri kaybı olarak yansıyabileceği çıkarımı mevcuttur.

Bu yazılanların hiçbir kısmı yatırım tavsiyesi değildir. Biz yazarken eğlenceli bir süre geçirdik. Detayını unuttuğumuz konuları araştırıp öğrendik. Umarım size de faydası olmuştur.

Umarım hazine bonosu ve devlet tahvili nedir yazımız keyifli olmuştur.

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..

Sağlıcakla efendim..

Yorum yapın