Hisse Senedi Piyasası Emir Tipleri Nelerdir?

HİSSE SENEDİ PİYASASI EMİR TİPLERİ

Daha önceki yazılarımızda başta Forex piyasası olmak üzere yatırım dünyasında ve pazarlarda başlıca kullanılan emir tiplerine yer vermiştik. Bu yazımızda ise hisse senedi piyasası emir türlerinden en basit sınıflamaya yer vereceğiz. Hisse senedi piyasası emir tipleri nelerdir? Pay piyasasında hangi emir türleri kullanılır, pay piyasası emir türleri nelerdir, hangi emirler girilir?

Forex piyasası için baktığımız emir tiplerinde piyasa emirleri ve bekleyen emirler olmak üzere kabaca 2 ana başlığa ayırmıştık, bekleyen emirleri ise limit emirler, alış-satış stop emirler, durdurma ve olanı alma emirleri olmak üzere alt başlıklara dallandırmıştık. Bu kısımda da hisse senedi piyasası emir türlerini temelde dört başlığa ayıracağız.

Hisse senedi piyasasıyla ilgili piyasa emri, limit emir, piyasadan limite emir ve dengeleyici emirlere ayrı ayrı bakacağız ve kısaca anlatmaya çalışacağız. Nedir, mantığı ve işleyişi nasıldır genel ve basit bir anlatımla aktaralım. Açıklığa kavuşsun kafanızdaki sorular. Sonraki yazılarımızda ise bu emirlere ayrı başlıklar açarak daha detaylı anlatacak ve yeterince anlamadığınız kısımları açıklığa kavuşturacağız.

Hisse senedi piyasası emir tipleri temelde dört çeşittir, bazen daha da çoğaltılabilir;

yt5y5u5u5u555u

1.. Limit Fiyatlı Emirler (Limit Orders) (LMT)

İstenilen fiyat ve miktarın girişi yapılarak verilen emirlerdir. Yazılan fiyat seviyesine gelinceye kadar işlem gerçekleşmez ve beklenir.

Limit emirler, daha düşükten alıp daha yüksekten satmak isteyen yatırımcılar tarafından daha çok tercih edilir.

Hatırlarsınız forex piyasası için yazdığımız emir tipleri içerisinde de limit emirler bulunmaktaydı. Orada anlattığımız gibi limit emirlerde amaç her daim alım ve satım arasındaki farkı olabildiğince pozitif ve yüksek tutmaktır. İlgili varlığın fiyatının gelebileceği noktaları analiz ve verilerle tahmin ederek alış veya satış için limit emirler verilir. Bu sayede hem istenilen fiyat seviyesinin kaçması önlenir hem de bu süre zarfında sürekli olarak işlem platformunda bekleyip takip etmekten kurtulunur.

Dezavantajı ise tahmin edilenden daha iyi fiyatlar oluşursa bu fiyatları kaçırabileceğinizdir. Ya da beklenilen fiyat seviyelerine ulaşmazsa işlemin gerçekleşmeyeceğidir.

Alış limit emirlerinde, piyasa fiyatlarının şu anki fiyatlardan daha düşük seviyelere ineceğini düşünen yatırımcıların, hesabını yapıp kafasında belirlediği seviyelerden buy limit emri girerek, Pazar fiyatının o seviyelere geldiğinde otomatik olarak alım yapmasını beklemesi üzerine kurulu bir düzenek vardır.

Satış limit emirlerinde, piyasa fiyatlarının şu anki fiyatlardan daha yüksek seviyelere çıkacağını düşünen yatırımcıların, hesabını yapıp kafasında belirlediği seviyelerden sell limit emri girerek, Pazar fiyatının o seviyelere geldiğinde otomatik olarak satış yapmasını beklemesi üzerine kurulu bir mantık vardır.

2.. Piyasa Emirleri (Market Orders) (PYS)

Piyasa emirleri, pazarda verilebilecek en basit emirlerdir. Pazardaki fiyat neyse, o fiyat üzerinden alım ya da satım yapmak için girilen emirlerdir. Fiyat yazmaksızın sadece miktar yazılarak girilen emirlerdir. Bu şekilde girilen emirler karşı taraftaki en iyi fiyatlı emirlerle eşleşerek işlem gerçekleşir. Karşı tarafta eşleşecek bir emir bulunmaması durumunda otomatik olarak iptal edilir.

Tek fiyat yönteminde de emir toplama sürecinde girilen piyasa emirleri, eşleştirme işlemleri başlayıncaya kadar pazar üzerindeki emir defterinde bekletilir ve eşleştirme başladığında da en iyi fiyatlı emirlerden başlayarak bu emir karşılanır ve eşleşerek işleme dönüşür.

Forex için yazdığımız emir tiplerinde de piyasa emri hakkında bilgiye ulaşabilirsiniz.

3.. Piyasadan Limite Emirler (Market to Limit Orders) (PLM)

Piyasadan limite emirler de piyasa emirleri gibi sadece miktar belirtilerek fiyatsız olarak girilen emirlerdir. Bu emirler girildiğinde karşıdaki bekleyen emirler içinde en iyi fiyatlardaki emirlerle eşleşerek işleme dönüşürler. İşleme dönüşmeyen kısımlar ise son işlem fiyatı baz alınarak limit fiyatlı emirlere dönüşürler. KİE olarak girildiyse, kalan kısım limit fiyatlı emre dönüşmeden iptal edilirler.

4.. Dengeleyici Emirler (Imbalance Orders)

Açılış ve kapanış seanslarını da içine alan ve tek fiyat yöntemi uygulanan tüm seans bölümlerini içeren zaman diliminde, fiyat belirleme sürecinde hesaba katılmamış olan ancak belirlenen fiyat eşleşmesi seviyelerinde karşılanmadan kalmış olan emirler ile işlem yapma amacıyla girilen emirlere dengeleyici emirler (imbalance orders) denilir.

Denge emirleri eşleşmeden kaldıklarında iptal edilirler. Yani KİE olarak girilmiştir. Ayrıca dengeleyici emirlerde de sadece miktar girilir. Yani piyasa fiyatları üzerinden işlem yapılır.

t4yty44y4y
Hisse Senedi Piyasası Emir Tipleri

5.. Süre Tipini İlgilendiren Emirler

Piyasaya iletilen emirler için dört farklı geçerlilik süresi söz konusudur. Bazı yerlerde dengeleyici emirler de süre ile ilgili emirler arasında yer alır.

Günlük Emirler: Pay piyasası ile ilgili borsa veya pazarlarda aksi belirtilmediği sürece pazara verilen her emir, o emrin girildiği gün boyunca geçerlidir. Bu emre dair işlemler gerçekleşmemesi halinde gün sonunda iptal edilirler. Standart süre tipi olarak bilebilirsiniz. GUN olarak da geçer. Pay piyasasında, Borsa İstanbul tarafından tanımlanan emirler içerisinde tarihli emir ya da İKG emir henüz bulunmamaktadır. Günlük emirler standart olarak bulunur.

Kalanı İptal Et Emri: KİE olarak da bilinen “kalanı iptal et” emri, fiyat ve de miktar belirtilerek girilen, girildikten sonraki istenilen zaman sürecinde karşılanmayan kısmının otomatik olarak iptal edildiği emir türüdür. Emir tipi “Piyasa Emri” olan emir türlerinde süre tipinin KİE olarak seçilmesi BİST tarafından uygulanan bir zorunluluktur. Emirlerinizin gerçekleşmeyen kısımlarının pasife yazılması yerine iptal edilmesini istiyorsanız emir gönderirken bu süre tipini seçebilirsiniz. Aktif kademeye gönderilen emirlerde kullanılır, pasif kademeye gönderilecek emirlerde kullanırsanız emriniz genelde iptal edilir.

İptale Kadar Geçerli Emirler: İKG emirler, girildikten sonra iptal edilene kadar geçerli olan emirleri temsil eder. Emir girerken, iptale kadar geçerli şekilde girerseniz, emir iptal edilmediği ya da eşleşmediği sürece, bu emir sözleşmenin vade sonuna kadar geçerlidir. Vade sonu gelmesine rağmen gerçekleşmediyse ya da iptal edilmediyse otomatik olarak sonlanacaktır.

Tarihli Emirler: Emir girerken, bir son tarih belirlenmesi ile beraber sisteme girilen, işlem gerçekleşene ya da iptal edilene kadar pazarda geçerliliğini koruyan emirlere tarihli emirler denir. Tarihli emirler için geçerli olabileceği süre zarfı Borsa Yönetim Kurulu’nca belirlenir. Pay piyasalarında tarihli emirlerin henüz kullanılmadığı bilinmektedir.

t4yty44y4y
Hisse Senedi Piyasası Emir Tipleri

6.. Pay Piyasası Emir Tipleri Son Kısım

Hisse senedi emirlerini inceleyip, arada forex piyasasındaki bahsettiğimiz emir türleri hakkında da bilgi verdik. Hangi emir türünün mantığı nedir, nasıl kullanılır gibi hisse senedi emir tiplerini açıkladık. Son olarak da süre tipleri hakkında da bilgi veren emir türlerini açıkladık.

Hisse senedi emir tipleri nelerdir, nasıl kullanırlar, nasıl çalışırlar, mantığı nedir konularını içeren bu yazımız da bizim için eğlenceli oldu. Unuttuklarımızı hatırladık, bilmediklerimizi öğrendik. Umarım aradığınız bilgiyi bulmuşsunuzdur. Bulamadıysanız yorumlarda belirtebilirsiniz.

Her yazımızda olduğu gibi bu yazımız da yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir.

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..

Sağlıcakla efendim..

Yorum yapın