SWAP FAİZİ NEDİR, NEDEN ÖNEMLİDİR?

SWAP FAİZİ NEDİR?

Evet, yine bu sefer ki konusu “swap faizi nedir?” olan muhteşem bir yazının içindesiniz. Normalde swap; faiz swapı ve kur swapı olmak üzere iki temel swap çeşidini barındırır. Elbet diğer çeşitleri de vardır ancak temelde faiz swapı ve kur swapı yer alır. Buradaki faiz swapını, swap faizi ile karıştırmamak gerekir.

Swap faizi, swap yapılırken kullanılan varlıkların sahip oldukları faizi tarif eder.

Swap ne demek yazımızda detayına ulaşabileceğiniz swap kelimesi “değiş tokuş”, “takas” gibi manalara gelmekteydi. Burada değiş tokuşundan bahsedilen varlıkların sahip oldukları faizleri, swap işlemlerinde swap faizi olarak tariflenir. Faiz swapı ise bir swap çeşididir.

Swap işlemlerinde genelde karşılıklı iki taraf vardır. X tarafı ve Y tarafı diye iki taraf belirtelim. Bir tarafın elinde TL olsun, diğer tarafın elinde $ olsun. İşte bu iki taraf ellerindeki paraları değiş tokuş ettiklerinde swap denilen şey ortaya çıkıyor. Belirlenen vade geldiğinde ise, tekrar bunun ters işlemini yapıyorlar.

y5u55u5u5u5

SWAP FAİZİ ÖRNEK

Peki, buradaki swap faizi işlemleri nasıl oluyor? USDTRY paritesi üzerinden örnek verelim.

X tarafı 130.000 Lira’yı, Y tarafına veriyor. Y tarafı da (kur 13 olduğu için) 10.000 Dolar’ı X tarafına veriyor. Bu işlemin vadesini de, sallıyorum, 1 yıl olarak belirliyorlar. 1 yıl sonra X tarafı, 130.000 TL verdiği için, TL faizine %14 dersek, verdiği TL miktarı ve faizini (130.000 + 18.200) 148.200 TL olarak geri alıyor kabaca. Y tarafı da, dolar faizi %1 olduğundan dolayı X tarafından 10.100 $ geri alıyor.

Buradaki %14 ve %1 oranlarına swap faizi olarak bakabiliriz. X ve Y tarafları arasında gerçekleşen değiş tokuş ise döviz swapı olarak adlandırılabilir. Döviz swapı gibi bir swap çeşidi olan faiz swapı da vardır. Ancak faiz swapı, swap faizinden farklı bir şeydir.

Konu açılmışken bir de swap için örnek verelim. Örneğin elinizde Amerikan Dolarınız var. Ancak Rus bir şirkete ya da kişiye Ruble cinsinden borcunuz var. Bundan ayrı olarak bir yandan da Amerikan Doları’nın Rus Rublesi karşısında değer kazanmasını bekliyorsunuz, öyle bir de yatırımınız var.

Burada iki seçenek devreye girer. İlkinde, Amerikan Dolarlarınızı Ruble’ye çevirirsiniz ve borcunuzu ödersiniz. Ancak bu esnada USD, Ruble karşısında değer kazanırsa, kazanç fırsatınız talihsizlikle sonuçlanır.

İkinci seçenekte ise, swap yaparak bu duruma çözüm elde edersiniz. Bulacağınız bir muhatap ile yapacağınız anlaşmada o günkü parite üzerinden USD verip, karşılığında Rus Ruble’si alırsınız. Aldığınız rublelerle borcunuzu ödersiniz. Anlaştığınız muhatap ile de, Amerikan dolarının faizini, rublenin faizini ve vadeyi belirlersiniz. Vade tamamlandığında, anlaşılan faiz üzerinden muhatabınız size Amerikan dolarınızı geri öder. Aldığınız bu dolarları vade dolumundaki parite üzerinden, rubleye çevirirsiniz, ve değer kazandığı için de bu rublelerin bir kısmıyla muhatabınıza geri ödeme yapar, geri kalan ise kar olarak cebinize yansır. Tabi Amerikan dolarının ruble karşısında değersizleşmesi ihtimali de söz konusudur. Ytd.

wwre4y5yuuu

SWAP FAİZİ NEDEN ÖNEMLİDİR? BANKALAR SWAPI NASIL KULLANIR?

Swap işleminin en iyi örnekleri ülkedeki bankaların, yurtdışı bankalarla anlaşıp, ellerindeki TL karşılığında döviz almaları olarak gösterilebilir. Böylece Türkiye’deki bankaların ellerine swap işlemleri sayesinde döviz geçer.

Hatta Merkez Bankası da Türkiye’deki bankalarla swap işlemleri gerçekleştirirler. Merkez Bankası elindeki TL’yi bankalara verir, karşılığında ise bankalardan yabancı para (örneğin dolar) alır. Böylelikle elindeki dolar gibi döviz rezervlerini arttırmış olurken, aynı zamanda piyasadaki döviz ve Türk Lirası likiditesini de ayarlamaya yönelik işlemler yapar.

Daha da ileri gidecek olursak, eğer küçük spekülatif ataklar olarak bakacak olursak, yabancı bankalar Türkiye’deki bankalarla yaptıkları swap işlemleri sonucu ellerine geçen Türk Lira’ları ile Türkiye’de yine döviz alarak, kur artışı spekülasyonlarına neden olabilirler. Böylelikle kur artacak, bu zamanla piyasadaki faizi de değiştirecek, swap faizi de değişmiş olacak, ileride bir şekilde bankaların işine yarayacaktır vs. vs.

 

SWAP FAİZİ YÜKSELİRSE NE OLUR?

Swap faizinin artması neticesinde TL’nin Dolar karşısındaki düşüşünden faydalanmaya çalışan yabancı yatırımcıların ve elindeki TL’yi satıp dolar alma çabasına giren yerli yatırımcıların önü kesilmek istenir. Yani kısa vadede, bu tür yatırımcılar caydırılmaya çalışılır.

wt4ry5y5u5u5u

SON KISIM

Swap faizi ne demek, swap faiz nedir gibi başlıkları içeren bir yazıydı. Swap faizi bazı kaynaklarda, TL karşılığında döviz almak isteyen bir kişi ya da kurumun elinde TL yoksa, başka bir ülkeden önce TL alması için ödediği farka da denilmektedir. Ancak bu kavramı ben pek mantıklı bulmuyorum. Ayrıca swap faizleri, swap oranlarını da etkiler.

Swap faizi konusunu irdeledik. Bu konu dışında, Merkez Bankası swap faizi ne demek, swap faizi artması ne demek, TL swap faizi yükselirse ne olur, swap nedir örnekleri nelerdir gibi konulara dair ipuçları da yakalayabilirsiniz.

Umarım aradığınız cevapları bulmuşsunuzdur. Benim için yine keyifli bir yazıydı. Bolca bilgilendik, unuttuklarımızı hatırladık, hafızamızı tazeledik.

Her yazımızda olduğu gibi swap faizi yazımız da yatırım danışmanlığı niteliğinde değildir.

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..

Sağlıcakla efendim..

Yorum yapın