TARIM EMTİASI NEDİR? ÜRÜNLER NELERDİR? NASIL ALINIR?

TARIMSAL EMTİA

Aslında ticarete konu olan tüm mal, hizmet ve ürünler emtia olarak adlandırılmaktadır. Ancak günümüzde sanki döviz ve gayri menkul piyasalarından biraz ayrılmış gibidir. Emtiaların genelde diğer mal, ürün ve hizmetlerin oluşturulması ve üretiminde girdi olarak kullanıldığı bilinmektedir. Emtia ürünlerinin işlem gördüğü, emtia alım satımı işlemlerinin yapıldığı piyasalara emtia borsası denilmektedir. Emtia piyasası, gerek Türkiye çapında olsun gerek de dünya çapında olsun binlerce ürüne ve 7’den 70’e pek çok yatırımcıya ev sahipliği yapmaktadır. Bunların içerisinde soft commodity olarak da bilinen tarımsal emtia ne demek, yeri nedir, ürünler nelerdir, tarımsal emtia nasıl alınır, tarım emtiası hangi ürünlere denmektedir, fiyatları neye göre değişir gibi konulara bu yazımızda odaklanıyoruz.

wtety5y4y4y4y
Agriculture – Tarım Emtiaları

Elbette ticarete konu olan her mal ve hizmet, her ürün, emtia olarak adlandırılsa da kendi içerisinde tarım emtia, değerli maden ve kıymetli taş emtiası, doğal kaynak emtiası gibi çeşitli alt başlık emtialarına da ayrılmaktadır. Burada ülkemizde önemli bir mesele olan tarımsal emtia hakkında bilgiler vermeyi uygun gördük.

Biliyorsunuz ki Forex konularını halkın tamamının anlayabileceği bir dille ışıldatmaya, parıldatmaya ve anlaşılır, okunulası bir dille yayımlamaya çalışıyoruz. Forex emtia meselesi de bu yüzden önemli. Emtia ne demek, Forex emtia nedir, emtia çeşitleri nelerdir, Türkiye emtia borsası, Türkiye emtia piyasası gibi temel konulara değindikten sonra bir de tarım emtiası nedir, tarım emtiası nasıl alınır, hangi ürünler bulunur gibi konulara ışık tutalım istedik. Merak edenler önceki yazılarımıza da göz atabilir;

wtry56uu
Bu fotoyu koyduk ama tarım emtialarının sadece meyve sebze ürünlerinden ibaret olduğu düşünülmemesi gerekli. Ülkemizde en fazla işlem gören tarım emtiaları içerisinde özellikle buğday gibi tahıl ve tahıl ürünleri gibi enstrümanlar da yer almaktadır.

1.. Tarımsal Emtia Nedir?

Gelelim “Tarım Emtiası Nedir?” konusuna. Emtia ürünleri aslında üç temel başlık altında Altın, Gümüş, Platin, Bakır gibi değerli maden ve metal emtiaları; Brent veya Ham petrol, Doğalgaz, Benzin ve diğer enerji emtiaları; Buğday, Pamuk, Soya fasulyesi, Mısır, Fındık, Fıstık, Çay, Kahve, Kakao, Şeker ve Sığır gibi tarım ve hayvancılık emtiaları şeklinde emtia çeşitleri olarak ayrılabilir. Burada biz tarımsal emtia kısmını irdeleyeceğiz.

Ticareti yapılan tüm malların ya da ürünlerin alım satımı ve işlemlerinin yapıldığı piyasalara emtia piyasası ya da emtia borsası denir. Burada yer alan emtia ürünleri içerisinde buğday, pamuk, arpa, küspe, mısır, şeker, tuz ve hatta kakao gibi tarım ürünlerinin ve sığırcılık ya da küçük baş hayvancılık gibi tarımla alakalı hayvancılık sektörünün oluşturduğu pazardaki tüm bu ürünlere de tarımsal emtialar adı verilmektedir. Basit bir konu olarak gözükse de ülkemizin özellikle iç ve doğu kesimlerini çok yakından ilgilendirdiği için son derece önemlidir.

Bu konunun en az döviz cinsleri kadar, hisse senetleri kadar ya da ticarete konu olan diğer önemli sermaye piyasası araçları kadar açıklanmaya ve detaylarının gün yüzüne çıkarılmasına ihtiyacı var. Hepimiz biliyoruz ki gelişmekte olan bir ülkeyiz ve bir müddet daha bu şekilde gideceğimiz aşikar. Bundan dolayıdır tarımla ya da üretimle ilgili kısımlar da son derece önemlidir.

Tarımsal emtia kavramını sadece ülkemizle de özdeştirmemek, özellikle Forex piyasası gibi dünyaya hitap eden piyasalardaki dünya tarım emtialarını da gözde canlandırmak gerekir. Ülkemizdeki herhangi bir şirket, bu tarımsal emtialara dair fikir sahibi olmaya çalışıyor olabilir. Mesela kakao için ekvatoral iklim ülkelerinin tarım emtialarını takip etmesi kadar doğal bir durum yoktur.

Tarım emtiası nedir kısmının anlamı işte bu fikirlerde gizlidir. Tarımla iç içe olan üretici kesimin mallarını azarlayabildiği bir tarım emtia piyasası bulması, bu pazardaki tarım emtia fiyatlarını kontrol etmesi, ya da yine pazarlayıcı konumunda bulunan, ya da doğrudan tüketiciye ulaştıran firmaların bu tarım emtiası üreticilerini ve de fiyatlarını kontrol etmesi, bu konuları araştırması, tarımsal emtia nedir yazısını yazmamıza neden olan başlıca sebeplerdir.

4yr5y5u5uu
Güneyde muz üretimi artıyor, peki ülke genelinde muza yatırım yeterli mi? Muzdan türetilebilecek ürünlere dair çalışmalar var mı? Muzdan türetilen 3 şey say desek çoğumuz sayamayız..

2.. Başlıca Tarımsal Emtialar: Tarım Emtiası Çeşitleri Nelerdir, Nelerden Oluşur?

Tarım emtia çeşitleri arasında yüzlerce ürün, hatta bu ürünlerden türetilmiş emtia çeşitleri de olmakla beraber dünya genelini de düşündüğümüzde binlerce ürün yer alabilmektedir.

Tarımsal emtia denildiğinde ülkeden ülkeye farklılık göstermekle beraber ülkemizde listenin başını buğday emtiası gibi tahıllar ve buğday unu emtiası gibi tahıl ürünleri çekmektedir;

  • Buğday (Ekmek, Makarna, Hayvan Yemi gibi çeşitleri de vardır)
  • Buğday Unu
  • Bulgur
  • Arpa (Hayvan Yemi, Malt Amaçlı gibi çeşitleri de vardır)
  • Çavdar
  • Mısır (Nişasta üretimi, Patlatmalık, Doğrudan Satış ya da Malt Amaçlı çeşitleri de vardır)
  • İrmik
  • Malt
  • Yulaf vb. gibi tahıl ve tahıl ürünleri emtiaları, tarım emtiası ürünlerinin başını çeker.

wret5y5y5y5y5y

Bir diğer tarım emtiası ürünlerini ise bitkisel yağlar ve çeşitleri tarafından oluşturmaktadır;

  • Ayçiçek Yağı
  • Mısırözü Yağı
  • Pamuk Yağı
  • Soya Yağı
  • Keten Tohumu Yağı
  • Kolza Yağı
  • Palm Yağı
  • Palm (Olein, Stearin, Çekirdek, Çekirdek Stearin ve Çekirdek Olein gibi çeşitleri vardır) Yağı vb. bitkisel yağ ürünleri emtiaları da tarım emtia çeşitlerindendir.
wr4t4y5y55y
Ayçiçeği – Sunflower..

Yine en önemli tarım emtiaları arasında bakliyatlar bulunmaktadır;

  • Bakla
  • Fasulye
  • Mercimek
  • Nohut
  • Bezelye ve daha nice bakliyat emtiası ülkemizdeki tarım emtia çeşitlerinden başlıcalarıdır.
wr4ty5y5y
Mercimeeekk..

Bir diğer tarım emtiaları ürünlerini de pirinç çeşitleri oluşturmaktadır;

  • Beyaz Pirinç
  • Esmer Pirinç
  • Çeltik

 

wr4ty5y5y5y
Pilavların vazgeçilmezi – “rice”

Yine tarım emtiaları içerisinde hayvancılık emtialarıyla doğrudan bağlantılı olduğu için yem hammaddeleri emtiaları da önemli yer tutmaktadır;

  • Ayçiçeği Tohumu Küspesi
  • Buğday Kepeği (Kepek de küspe gibi hayvanların en sevdiği yemler arasındadır)
  • Pirinç Kepeği
  • Damıtılmış Mısır Küspesi
  • Keten Tohumu Küspesi
  • Kolza Tohumu Küspesi
  • Mısır Küspesi
  • Mısırözü Küspesi
  • Narenciye Posası Paletleri
  • Palmözü Küspesi
  • Pamuk Küspesi
  • Pancar Küspesi
  • Soya Küspesi
  • Manyok
  • Yemlik Bezelye
  • Bitkisel Proteinler gibi hayvanlar için yem hammaddeleri de tarımsal emtia ürünleri içerisinde önemli yer tutar.

Hatta güney illerinde yer fıstığının bitkisi de yem olarak çok kullanılmaktadır. Yine aynı şekilde mısırın bitkisi de yem olarak çok kullanılan tarım ürünleri arasında yer almaktadır.

Bir diğer tarım emtia ve ürünleri arasında yağlı tohumlar da bulunmaktadır;

  • Ayçekirdeği
  • Kolza
  • Soya Fasulyesi
  • Çiğit
  • Keten Tohumu gibi yağlı tohumlar da tarımsal emtialar arasında yer alır.

Yine şeker, süt ve süt ürünleri, süt tozu, tuz gibi tarım emtiaları, ülkemizde yöreye göre anlamı artan domates, salatalık, biber, patlıcan, üzüm, zeytin, fındık, fıstık, çay, turunçgil, muz, çilek ve bunlardan üretilen diğer emtia ürünleri vb. pek çok ürün de her piyasada yer almasa da, ya da daha yeterince bu ürünlerden faydalanamıyor olsak da tarım emtiaları arasında gösterilebilir.

Mesela incir ya da dikenli incir bile tarımsal emtialar arasında gösterilebilir. Ya da son zamanlarda kıymeti artan hatta zirveyi görmüş olup tekrar düşüşlere başlayan avokado, aloe vera, ejder meyvesi, altın çilek gibi ürünler de tarımsal emtialar arasındadır.

Bunlar tabi ki yurdumuzda görmeye ve duymaya alıştığımız tarım emtialarından olsa da yurtdışından da özellikle forex gibi global piyasalarda bolca göreceğimiz kakao ve mango gibi ülkelere göre, enlem ve boylamlara göre ya da mevsimlere göre pek çok tarım emtiası da bulunmaktadır.

wrt4t4t44t
Canım Buğday..

3.. Tarım Emtiası Nasıl Alınır? Emtia Piyasası Nedir?

Tarım emtiası piyasasına bakacak olursanız yabancı sitelerde bu kısım Soft Commodity (Yumuşak Emtia) başlığı adı altında geçecektir.

Ticareti yapılabilen tüm malların, hizmetlerin ya da ürünlerin alım satım işlemlerinin yapıldığı piyasalara emtia piyasası ya da emtia borsası denmektedir. Emtia alım-satımı işlemleri buralarda yapılmaktadır.

Emtia piyasası kendi içerisinde yumuşak emtia ve sert emtia şeklinde iki gruba ayrıldığı bilinmektedir. Bir diğer sınıflandırmada ise emtia spot piyasaları ve emtia vadeli işlemleri ile opsiyonları olmak üzere yine iki çeşit gruba ayrılmaktadır.

CBOT olarak kısaltılan Chicago Ticaret Borsası (Chicago Board of Trade), London Metals Exchange ve New York Mercantaline Exchange borsaları emtiaların vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin daha ağır bastığı emtia borsalarıdır. Emtia vadeli işlemleri, bir emtianın gelecek bir tarihte alım satım işlemlerinin detaylarının bugünden ayarlandığı sözleşmelerdir.

Emtia Spot Piyasaları ise ticarete konu olan ürün, hizmet ya da malların satıcı ile alıcı arasında doğrudan alım satımının yapıldığı piyasalardır. Spot emtia piyasasında satıcı genelde üreticidir. Buna pazarda kendi bahçesinden portakal satan Hasan Amca’yı örnek verebiliriz. Her ne kadar kulağa saçma gelse de tarım emtia spot piyasalarında portakal emtiası satmakta olan Hasan Amca ile, portakal alan Handan Hanım, spot emtia piyasasına örnek teşkil ederler. Ancak her spot emtia piyasasını mahalle pazarı çapında düşünmemek gerekir. Çiftçiler, madenciler, hayvan besleyicileri, doğal enerji kaynağı çıkaranlar ya da sanayiciler emtia spot satıcılara örnek olarak gösterilebilirler. Alıcılar ise ya tüketiciler, ya da ürünü tüketiciye ulaştıranlardır.

Burada diğer sınıflandırmaya da yer verecek olursak Yumuşak Emtia ya da Sert Emtia olarak bahsedilen konu ise, ticarete konu olan malların türlerine göre yapılmış bir sınıflandırmadır. Daha çok ekilip biçilme ve yetiştirilme şeklinde üretimi yapılan tarım ürünleri (buğday, arpa, mısır, şeker, meyve, pamuk, kahve, kakao, badem gibi) için yumuşak emtia kavramı kullanılır. Altın, bakır, gümüş, petrol, kimyasal maddeler ve metaller kısmına ise sert emtia kavramı yerleştirilmiştir.

Yumuşak emtia piyasası ve sert emtia piyasası arasındaki fark bazen yatırımcı türlerinin değişmesinden de kaynaklanmaktadır. Yumuşak emtialarda fiyat hareketliliklerine sebep olan nedenler (mevsim, doğal afet, ihracat ithalat değişiklikleri) nispeten daha azdır ve biraz daha muhafazakar olarak da görülen ve de volatiliteden (yani piyasa oynaklığından) korunmak isteyen yatırımcıların radarına girebilir. Yani tarımsal emtia fiyatları nedeniyle de bağdaştırarak tarım emtia piyasasını kullanmayı tercih eden yatırımcılar olabilir.

Bunun dışında bazen bu soft (yumuşak) emtia ve hard (sert, katı) emtia gruplarına enerji emtiaları başlığı da eklenip üç grupta incelendikleri de olabiliyor.

wr4t444tet
Heybetini gizli tut yiğidim..

Neyse, bu kısımları anladıysanız, herhangi bir borsadan ya da spot/organize piyasalardan, forex gibi global piyasalardan, soft emtia sınıfına da giren tarımsal emtia enstrümanları alış satış işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.

Emtia ticaret borsalarında hem satıcının hem de alıcının piyasaya kayıtlı olması istenilmektedir. Yine forex gibi piyasalarda da aracı kurumlar üzerinden hesap açabilir, bu hesap üzerinden ve aracı kurumların sağlamış olduğu işlem platformları yardımıyla piyasaya bağlanıp emtia alım satım işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.

Tarımsal emtia nedir, tarım emtia çeşitleri, ürünleri, nasıl alınır, piyasası ne alemdedir, hangi piyasalarda tarım emtia işlemleri görülür gibi sorulara cevaplar verdiğimiz güzel ve eğlenceli bir yazının daha sonuna geldik.

Her şeyden önemlisi tarımsal emtia hakkında umarım aradığınız cevapları bulmuşsunuz, ve umarım bu cevapları bulurken sıkılmamışsınızdır. Diğer yazılarımızda görüşmek üzere.

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..

Sağlıcakla efendim..

Yorum yapın