Türkiye’de Emtia Piyasası ve Ticareti Nasıl Yapılır?

TÜRKİYE EMTİA BORSASI

Türkiye’de emtia alım-satım işlemleri temelde ticaret borsaları üzerinden yürüse de organize borsalar da bu konuda oldukça ilerlemiş durumdadır. Ticaret Borsaları’nın ne olduğunu pek bilmeyebilirsiniz. Ticaret Borsaları, “Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) İle Odalar ve Borsalar Kanunu” sözleşmeleri çerçevesinde kurulan kamu tüzel kişiliğine sahip kurumlar olarak geçerler. Hatta bakarsanız Rize Ticaret Borsası sayfasının yayımladığı şöyle bir metin var (Ticaret Borsalarının Görev ve Sorumlulukları) konuyla alakalı.

wt45y5y5y5y

Ticaret borsaları olarak geçen bu borsalarda (ben pek işlem yapmadım ama) borsanın faaliyet alanının bulunduğu il ile sınırlı olduğu söylenmektedir. Emtia piyasalarında ticaret borsası işlemleri sırasında ilgili ürünlerin üreticileri ile alım-satım yapacak gerçek ve tüzel kişilerin borsada işlem yapabilmesi için borsaya kayıtlı olması istenmektedir.

Yine ticaret borsalarında işlem görmekte olan enstrümanlar (emtia ürünleri) arasında hububat, bakliyat, yağlı tohumlar, küspe (büyük ve küçük baş hayvanlar çok sever), orman ürünleri, kuru meyveler, bitkisel ve hayvansal gıdalar, tekstil hammaddeleri, küçük ve büyük baş hayvanlar gibi emtia çeşitleri bulunmaktadır.

Ticaret borsalarında sadece spot işlemlerin yapıldığı bilinmektedir. TOBB bünyesinde de yaklaşık olarak 133 ticaret borsası olduğu söyleniyor. Türkiye’deki en büyük ticaret borsalarının başında da İstanbul, İzmir ve Adana Ticaret Borsaları bulunuyor. İstanbul Ticaret Borsası’nın işlem hacminin de yaklaşık 10 milyar TL olduğu rakamlar arasındadır. Ancak bu rakamlar 2010 yılına göre verilmiş. Şuanda yaklaşık sıralamayı ve işlem hacmini tam olarak bulamadım maalesef.

etry5y5u5u
Altın, ülkemizde de en ilgi gören emtialardan ..

Türkiye Emtia Borsası, bir de organize piyasalar üzerinden yürümektedir. Ülkemizde organize emtia borsası olarak nitelendirilebilecek ilk örnek İstanbul Altın Borsası olarak gösterilmektedir (İAB). İstanbul Altın Borsası faaliyetlerine Temmuz, 1995’te başlamış olup, İAB’da altın, gümüş ve platin şeklinde spot işlemlerin yapıldığı Kıymetli Madenler Piyasası ile ödünç ve sertifika işlemlerinin yapıldığı Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası olarak adlandırılan iki piyasa bulunmaktadır.

Günümüzde organize piyasalar gelişmekle birlikte, dünyanın en likit finans piyasası olarak da nitelendirilen ve kaldıraçlı işlemlerin yapıldığı Forex piyasasına da ilgi ülkemizde artmış durumdadır. Geçmişe nazaran borsa ve forex piyasalarında daha aktif hale gelen Türkiye, emtia ürünleri konusunda da Forex piyasalarında varlığını hissettirmeye başlamıştır.

Yine ülkemizde emtia işlemlerinin yapıldığı bir diğer borsa da Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası olarak bilinen VİOP (ya da VOB)’tur. VOB’ta da Şubat 2005 tarihi itibariyle işlemlere başlanmış olup bu borsada hisse senedi endeksleri, faiz oranı ile dövize dayalı vadeli işlem sözleşmelerinin yanı sıra, emtia ürünlerine ait çeşitler de yer almaktadır. Buğday, pamuk ve altına dayalı vadeli işlemlerin yapılabildiği bilinmektedir. Ancak VOB’ta emtia ürünlerine ilgi yeterince fazla olmamış ve gelişmesi kısıtlı kalmıştır.

Türkiye Emtia Borsası nedir, nelerden oluşur, hangi piyasalarda bu işlemler yapılabilir, emtia ürünleri Türkiye’de hangi piyasalarda satılır gibi sorulara cevaplar vermeye çalıştık. Umarım faydalı olmuştur.

wrt4t5y5yy5y5y
Petrol, ülkemizde de en ilgi gören emtialardan ..

Emtiaların dünya genelinde borsaları büyüttüğü, binlerce çeşit emtia olduğu ve altın, gümüş, platin gibi değerli taş ve madenlerin yanı sıra diğer emtia piyasalarına da ilginin, artan dünya nüfusuyla beraber ilerlediğini hep birlikte izlemekteyiz. Özellikle küresel ısınma ya da Çin örneği ve şuan etkin olan Covid-19 virüsünü de düşünürsek, artan nüfus ileride bazı yaşamsal sorunlara neden olabileceği aşikardır. Bazı emtia çeşitlerinin tükeneceği, bazılarının ise değerine değer katacağı da aşikardır. Bundan dolayı emtia piyasası gerek Türkiye’de gerek de dünya genelinde sanıldığından çok daha kıymetli yer teşkil etmektedir. Türkiye Emtia Borsası da bu yüzden ekstra önem arz etmektedir. Bizi okuduğunuz için teşekkürler. Diğer yazılarımıza da bekleriz.

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı, bol kazançlı an’larınız olsun..

Sağlıcakla..

Yorum yapın