Volatilite Nedir? Korku Endeksi (VIX Endeksi) Ne Demek?

Volatilite Nedir?

Volatilite ne demek? Nasıl Hesaplanır? Volatilite, forex gibi finansal piyasalarda bir yatırım ürününün belli bir zaman dilimi içerisinde fiyatında ya da değerinde meydana gelen oynaklıktır. Sözlük anlamı olarak da “Oynaklık” olarak belirtilir. Hesaplaması standart sapma ve varyans yöntemiyle olur.

Volatilite, ürünün fiyat değişimlerinin ne kadar yüksek dalgalı aralıklarla gerçekleştiğini ölçer. Burada finansal yatırım ürününün fiyat değerleri arasındaki fark büyüklükleri ölçülür. Fiyat hareketleri önemlidir.

Aslında, meydana gelen fiyatların, “ortalama fiyat değeri”nden ne kadar uzaklaştığını ölçen volatilite değerine “Dalgalanma Seviyesi” de denebiliyor. Dalgaların büyüklükleri aslında belirsizlikleri gösteriyor. Belirsizlik ne kadar yüksekse volatilite o kadar yüksektir.

Özetlemek gerekirse, volatilitesi yüksek olarak finansal yatırım aracının riski o denli yüksek, volatilitesi düşük olan finansal yatırım aracının ise riski o denli düşüktür denebilir. Ya da tam tersi, bir yatırım ürününün riski ne denli yüksekse volatilitesi o kadar yüksektir, yatırım ürününün riski ne denli düşükse o kadar güvenilir ve volatilitesi o kadar düşüktür.

Bir ürün ne kadar volatilse o kadar risklidir. Fiyatının hangi yöne gideceği, dalganın ne denli büyük olacağı belirsizdir.

etry5yu6u5u
Volatil… Ne Olacağı Belirsiz..

Volatil Ne Demek? Volatil demek, “oynak” demektir. Finansal yatırım ürününü fiyatındaki hareketliliğin büyüklüğü ve yönü kestirilemez denmektedir. Volatil ne demek diye sorulduğunda “kardeşim, kendine güvenmiyorsan sen bu yatırım ürününden uzak dur” diyenlere de rastlayabilirsiniz.

fhtu6uıı6ı6
Volatility; VİX Nedir? Volatilite Endeksi Nedir? Korku Endeksi Nedir? VIX Endeksi..

VIX/VİX Volatilite Endeksi | Korku Endeksi |Volatilite Endeksi Nedir?

Volatilite Endeksi (VIX ya da ViX) dediğimizde ise, piyasalarda korku endeksi olarak da bilinen, piyasaların oynaklığının ölçülmesinde kullanılan ve Chicago Borsa’sında işlem gören endeksten bahsedilir. VIX Endeksi, Chicago Board Options Exchange’de (Chicago Borsasında) volatilitenin ölçülmesinde kullanılan bir endekstir. 1993’ten beri kullanılan endeks, piyasalarda volatil’liğin göstergesidir.

Piyasalar ne kadar oynaksa (volatilse) VİX Endeksi o kadar değer kazanır; piyasalarda oynaklık ne kadar düşer, fiyatlar ne kadar sabitlenir ve güven verirse bu endeks o kadar düşer.

Bir finansal ürüne “yatırım yapmamak” için en uygun zaman belirsizliklerin olduğu zamandır (Tabi bazı yatırımcılar kaosu merdiven olarak kullanmayı sever, orası ayrı). Bir yatırım ürünü için belirsizlik ne kadar yüksekse volatilitesi o kadar yüksektir.

Volatilite endeksi de belirsizlikle doğrudan orantılıdır. Belirsizliğin en yüksek dönemler olduğu kabul görülen savaşlar, ekonomik ve mali krizler, hükümet krizleri, doğal felaketler, darbeler gibi durumlarda volatilite endeksi hızla tırmanışa geçer ve yükselir.

wre4y5u6uu5
Mesela Volatilite = kaygan bir zemin..

Volatilite Nasıl Hesaplanır?

Volatilite varyans ve standart sapma gibi işlem özellikleri kullanılarak ölçülür demiştik. Halk Sağlığı stajlarımızda bu konulara hiç çalışmazdım ama borsada yeri geliyor kafanı duvara vura vura öğreniyorsun işte.

Volatilitede kullanılan standart sapma ve varyans işlemleri, yatırımcıya ürünün fiyatının ortalamadan ne kadar sapabileceği konusunda fikirler sağlar.

İşlemler çok basit aslında. Bir örnekle devam edelim;

Bir Facebook hissesi gözünüze kestirdiniz. Bu hisse senedinin aylık hisse senedi kapanış fiyatları 1$, 2$, 3$, 4$, 5$, 6$ olsun.

Önce ortalamasını bulursunuz. Bunların tamamını toplar ve tane sayısına bölersiniz.

  • (1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6) = 21$
  • 21 doları da toplamda 6 sayı olduğu için (6 ay olduğu için) 6’ya böleceğim.
  • 21 : 6 = 3,5 dolar. Bu 3,5 dolar bizim ortalamamızdır.

Bir sonraki işlem standart sapma oranını bulmaktır. Bunun için de önce sapma kısmı hesaplanır. Sapmalar, her değerden ortalamayı çıkararak bulunur. (6$ – 3.5$= 2.5$), (5$ – 3.5$= 1.5$), (4$ – 3.5$=  0.5$), (3$ – 3.5$=  -0.5$), (2$ – 3.5$= -1.5$), (1$ – 3.5$= -2.5$) olarak sapma değerlerini bulmuş oluruz.

Sapma değerleri negatif çıkabilir, sorun değil. Sapma değerlerinin;

  • her birinin karelerini alıp,
  • çıkan sonuçları toplayıp,
  • 6’ya bölüp,
  • çıkan sayının karekökünü alırsak, standart sapmayı hesaplamış oluruz.

Sapmaların karelerini alıp topladığımızda 17,5 çıkacaktır. 17,5 sonucunu 6’ya böldüğünüzde 10,208333 gibi bir sonuç çıkar. Bunun da karekökünü aldığınızda standart sapmayı bulmuş oluruz ki, bu sonuç da 3,19 gibi bir değerdir.

Yani 3,19 dolarlık bir standart sapmamız vardır.

wt45y5y5uu
+Peki, ya Sonra? – Seni Sevdim Dedi Abi (Behzat Ç.)

Peki, Ya Sonra?

Bulunan standart sapma değeri riski belirtir. Değerlerin ortalama fiyat çevresinde nasıl dağıldığını anlatır. Şöyle söylemek gerekirse, yatırımcılara ürün fiyatının ortalama fiyatına göre ne kadar sapabileceği konusunda ipuçları verir.

Piyasadaki belirsizlik dalgaları ne kadar büyükse, bulduğumuz standart sapma sonuçları o kadar büyük olur ve volatilite de o kadar yüksek olur. Bu durum bir finansal varlığın değerinin belli bir süre içerisinde ne denli değişim gösteriyorsa, o kadar büyük volatiliteye sahip olduğunu anlatır.

Volatilite yüksekliği pek çok yatırımcıyı korkutur. Ancak önce de belirttiğimiz gibi, volatilite durumlarını “kaos bir merdivendir” mantığıyla kullanıp, bu kaos ortamından fırsat elde etmeye çalışan yatırımcılar da vardır. Kimsenin yatırım yapmak istemediği anlarda yatırım yapmayı severler.

Yani volatiliteden para kazanmak da elbet mümkün. Ancak, kazanılır mı ve ne denli olur, orası tamamen kişisel tercih ve yollarınıza kalmış.

Yazımızı son bir VIX Endeksi örneği ile bitiriyoruz..

wr4tyy54t4y
Unstabil..

VIX Endeksi Yatırımı Örnek

Volatilite endeksi (VIX Endeksi) hakkında bir işlem örneğiyle yazımızı sonlandıralım.

Volatilite endeksinin birim fiyatı 13,90 dolar olsun. 1:10 kaldıraç oranı bulunan bir şirkette hesabınız var. 1000 adet volatilite endeksi satın alacaksınız. İşlem büyüklüğünüz 13.900 dolar olacaktır.

Kaldıraç oranı 10 olduğu için, hesabınızda en az 1.390 dolar teminat bulunmalıdır. Eğer Volatilite endeksinin fiyatı 14,05 dolar seviyelerine çıkarsa ve bu fiyattan elinizdeki ürünleri satarsanız;

  • (14,05 dolar) – (13,90 dolar) = 0,15 dolar
  • 0,15 x 1000 = 150 dolar

1000 adet volatilite endeksi aldığınızda, endeks fiyatı 13,9 dolardan 14,05 dolara yükselirse ve pozisyonu bu aşamada kapatırsanız 150 USD kar elde etmiş olursunuz.

Ayrıca volatilite endeksi ürünlerinde swap yoktur. Gecelik taşıma maliyeti alınmaz.

Volatilite nedir, Volatil nedir, volatilite ne demek, VİX Nedir, VIX Endeksi nedir, Volatilite Endeksi (VİX Endeksi), korku endeksi, volatil ne demek, volatilite nasıl hesaplanır, volatilite endeksi örnek, piyasanın volatil olması ne demek, yüksek volatilite ne demek gibi konular hakkında fikir sahibi olduğumuzu düşünüyorum.

Volatilite hakkında bilmek istediğiniz ya da eklemek istediğiniz ekstra şeyler olursa yorum kısmı aşağıda sevgili okuyucularımız. Arada kullanın, ısırmaz sizi.. İşin gırgırı bir yana, merak ettikleriniz varsa sorabilir, eklemek istedikleriniz varsa satırlar boyu ekleyebilirsiniz..

 

Sevdiklerinizle nice sağlıklı, mutlu, huzurlu ve bol kahkahalı an’larınız olsun..

Sağlıcakla efendim..

 

 

Yorum yapın